Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul matematik dersi öğretim programı ve 5. sınıf geometri temaları hakkında öğretmen görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU YÜZÜAK AYDIN

Danışman: Çiğdem Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulamaya konulan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında matematik dersi öğretim programının ve beşinci sınıf geometri temalarının öğretmen görüşleri doğrultusunda incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Balıkesir ili Bandırma ilçesinde devlet ortaokullarında 2024-2025 eğitim öğretim yılında görev yapan 5. sınıf öğrencilerine eğitim veren 20 ilköğretim matematik öğretmen oluşturmaktadır. Çalışma grubu kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi ile gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış ve içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırmada matematik öğretmenlerinin büyük bir bölümü Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan matematik dersi öğretim programında geometri etkinliklerinin önceki programlara kıyasla sayıca arttığını ve bu etkinliklerin öğrencilerin aktif katılımını desteklediğini belirtmiştir. Bununla birlikte, bazı öğretmenler içerik yoğunluğu, süre kısıtlamaları ve öğrencilerin ön bilgi eksikliği nedeniyle etkinliklerin istenen düzeyde uygulanamadığını ifade etmişlerdir. Bazı öğretmenler ise programın ilk döneminde zorlandıklarını ancak ikinci dönemde programa alıştıklarını belirtmiştir. Alternatif ölçme değerlendirme araçlarının kullanımına yönelik olarak öğretmenlerin en sık başvurduğu yöntem öz değerlendirme olmuştur. Akran değerlendirme, portfolyo, öğrenme günlükleri gibi yöntemlerin sınırlı sayıda öğretmen tarafından kullanıldığı; bazı öğretmenlerin ise bu tür araçları hiç kullanmadığı görülmüştür. Bu durum, öğretmenlerin alternatif değerlendirme yöntemlerine ilişkin farkındalık ve uygulama yeterliklerinin geliştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Etkinlik temelli yapının uygulanmasında zaman yönetimi en çok vurgulanan konulardan biri olmuştur. Öğretmenlerin önemli bir bölümü etkinliklerin ders süresi içerisinde tamamlanamadığını, bazı öğretmenler ise bu durumu ek ödevlerle telafi etmeye çalıştıklarını belirtmiştir. Benzer şekilde, temaların işleniş sürecinde de süre yeterliliği konusunda öğretmen görüşlerinin eşit oranda olumlu ve olumsuz yönde dağıldığı; ayrıca temalar arası zaman dağılımı konusunda sorunlar yaşandığı ifade edilmiştir. Bu bulgular, programın süre planlamasında ve tema bazlı zaman dağılımında geliştirilmesi gereken yönler olduğunu vi göstermektedir. Hizmet içi eğitim süreçlerine ilişkin olarak öğretmenlerin büyük çoğunluğu verilen eğitimlerin yetersiz kaldığını belirtmiştir. Yalnızca birkaç öğretmen eğitimlerin faydalı olduğunu düşünürken, bir öğretmenin hiç hizmet içi eğitim almadığını belirtmesi, öğretmenlere yönelik bilgilendirme ve destek süreçlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini düşündürmektedir. Genel olarak, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 5. sınıf matematik dersi öğretim programının öğrenci merkezli ve etkinlik temelli yapısının olumlu karşılandığı; ancak zaman yönetimi, fiziksel koşullar, değerlendirme araçları ve öğretmen desteği gibi alanlarda çeşitli uygulama güçlüklerinin yaşandığı sonucuna ulaşılmıştır.