Okul öncesi dönem çocuklarının empati bölümü düzeyleri ile duygu ifade etme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKANE BUNTÜRK
Danışman: Elvan Şahin Zeteroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada; 36-72 aylık okul öncesi dönem çocuklarının duygu ifade etme düzeyleri ile empati bölümü düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaç doğrultusunda; okul öncesi dönem çocuklarının empati bölümü ve duygu ifade etme düzeylerinin, yaşına, cinsiyetine, sahip oldukları kardeş sayısına, okula devam etme süresine, anne babanın yaşına ve eğitim durumuna, aile yapısına ve ailenin algılanan sosyo-ekonomik durumuna göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu; 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bursa ili Osmangazi, Nilüfer ve Yıldırım ilçelerinde okul öncesi eğitime devam eden 36-72 aylık 501 çocuktan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği, "Çocuk Duygu İfade Etme Ölçeği" ve "Demografik Bilgi Formu" Kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kolmogrov-Smirnov testi, verilerin normal dağılımamasından dolayı ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi, üç veya daha fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Kruskall Wallis H Testi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, çocukların empati düzeyleri; çocuğun yaşına, cinsiyete, çocuk sayısı ve çocuk sırasına, okula devam etme süresine, algılanan sosyoekonomik düzeye, anne bana birlikte ya da ayrı olma durumuna, anne ve baba yaşına göre farklılık göstermezken, aile yapısı, anne ve baba eğitim durumu, anne çalışma durumunun empati bölümü ölçeği alt boyutları üzerinde farklılık yarattığı tespit edilmiştir. Çocukların duygu ifade etme düzeyleri; çocuk yaşına, çocuk sırasına, okula devam etme süresine, algılanan sosyo ekonomik düzeye, anne yaş ve çalışma durumuna, baba eğitim durumuna, anne ve baba birlikte ya da ayrı olma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemektedir. Ancak çocukların duygu ifade etme düzeyleri, cinsiyete, çocuk sayısına, aile yapısına, baba yaşı ve anne eğitim durumuna göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara dayanarak 36- 72 aylık okul öncesi çocukların sahip olduğu duygu ifade etme düzeyi ile empati bölümü düzeyi arasındaki ilişkiler incelendiğinde; 36-48 aylık ve 48-60 aylık okul öncesi çocuklarda duygu ifade etme ölçeği alt boyutlarından öfkeli duygu ifade etme düzeyi ile bilişsel empati ve davranışsal empati düzeyi arasında ilişki olduğu bulunmuştur. 60-72 aylık okul öncesi çocuklarda ise; duygu ifade etme ölçeği alt boyutlarından "üzgün, öfkeli" ve "korkmuş" alt boyutları ile empati bölümü ölçeği alt boyutlarından davranışsal, duygusal ve bilişsel empati düzeyleri ile arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonunda bu bulgular tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Duygu, Duygu İfade Etme, Empati, Çocuk Empati, Okul Öncesi Çocuk