Yaya akslarındaki değişkenlerin kullanıcılar üzerindeki etkileri: Bursa örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RABİA YALABIK

Danışman: ELVAN ENDER ALTAY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Bursa'nın dört ana yaya aksı olan Cumhuriyet Caddesi, Osmangazi Caddesi, Nalbantoğlu Caddesi ve Ünlü Caddesi üzerine yapılan detaylı bir anket çalışması temelinde, kullanıcıların bu alanlar üzerinde aidiyet ve bağlanma duygularını anlamayı ve bu alanların toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Şehirlerin yalnızca fiziksel yapılarla değil, aynı zamanda toplumsal bağlarla var olduğunu ortaya koyan bu çalışma, kullanıcıların deneyimlerini merkeze alarak yaya akslarının sosyal, kültürel ve çevresel boyutlarını değerlendirmektedir. Aidiyet ve bağlanma, bir mekâna duyulan duygusal bağlılık ve o mekânın bireylerin hayatındaki yerine dair bir anlayışı ifade eder. Yaya aksları, yalnızca geçiş alanları değil, aynı zamanda bireylerin sosyalleştiği, çevresiyle etkileşim kurduğu ve yaşamının önemli anlarını paylaştığı kamusal mekânlardır. Bu anlamda, Bursa'nın yaya aksları, şehirdeki tarihsel, kültürel ve sosyal dinamiklerin önemli birer yansımasıdır. Bu çalışma, yaya akslarının fiziksel düzenlemelerinin ötesinde, bireylerin bu alanlarda aidiyet ve bağlanma duygularını artıran unsurları anlamayı hedeflemiştir. Bu çalışmada, anket sonuçlarına dayalı olarak elde edilen bulgular, kullanıcıların yaya akslarında yaşadığı memnuniyeti etkileyen başlıca unsurları ortaya koymuştur. Yeşil alan eksikliği, estetik düzenlemeler, güvenlik algısı ve sosyal etkileşim alanlarının yetersizliği, kullanıcıların memnuniyetini sınırlayan temel faktörler olarak öne çıkmıştır. Bununla birlikte, tarihi dokunun korunması, estetik unsurların güçlendirilmesi ve sosyal etkinliklerin artırılması gibi öneriler, bireylerin bu alanlarla olan bağlarını güçlendirmek için somut birer yol haritası sunmaktadır. Bu çalışmayı hazırlarken, katılımcıların yaya akslarına dair deneyimlerini ve beklentilerini içtenlikle paylaşması, araştırmanın yönünü şekillendiren önemli bir etken olmuştur. Ayrıca literatüre dayalı olarak aidiyet ve bağlanmanın kentsel mekânlar üzerindeki etkilerini incelemek, bu çalışmanın daha kapsamlı bir çerçeveye oturmasını sağlamıştır.