Bilim ve sanat merkezlerinin özel yetenekli öğrencilerin okulda karşılaştıkları sosyal-duygusal sorunların çözümüne katkısı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Özel Eğitim, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA KAYIŞLI

Danışman: Mustafa Kurt

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli öğrencilerin (ÖYÖ), genel eğitim sınıflarında karşılaştıkları sosyal-duygusal sorunların çözümünde Bilim ve Sanat Merkezleri'nin (BİLSEM) katkısını belirlemektir. Özel yetenekli öğrenciler, akademik başarılarının yanı sıra sosyal-duygusal alanlarda da çeşitli zorluklar yaşayabilmekte olup, bu sorunların çözümüne yönelik destekleyici yapıların etkililiği büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda özel yetenekli öğrencilerin eğitim süreçlerinde yer alan paydaşlardan genel eğitim ortamında görev yapan sınıf öğretmenleri (SÖ), rehber öğretmenler (ORÖ), BİLSEM öğretmenleri (BÖ), BİLSEM rehber öğretmenleri (BRÖ) ve ailelerin (A) görüşlerine dayanarak bu öğrencilerin genel eğitim sınıflarında yaşadıkları sosyal-duygusal sorunların çözümünde BİLSEM'lerin katkısını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın katılımcılarını Bursa ilinin üç merkez ilçesinde yer alan ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri, rehber öğretmenleri, özel yetenekli öğrencilerin aileleri ile BİLSEM öğretmenleri ve BİLSEM rehber öğretmenleri oluşturmaktadır. Katılımcı grupta 16 sınıf öğretmeni, 11 BİLSEM öğretmeni, 13 özel yetenekli öğrencinin ailesi, 10 rehber öğretmen ve 3 BİLSEM rehber öğretmeni yer almaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, katılımcıların deneyim ve görüşleri doğrultusunda temalara ayrılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularında, özel yetenekli öğrencilerin karşı karşıya kaldıkları sosyal-duygusal sorunlar detaylı bir şekilde ortaya konmuştur. Bulgular, bu sorunların bireysel ve çevresel faktörlerden kaynaklandığını göstermiştir. Ayrıca, BİLSEM'lerin sosyal-duygusal sorunların çözümünde yetersiz kaldığı ve BİLSEM'ler ile genel eğitim kurumları arasında iş birliği ve iletişim sorunlarının bulunduğu belirlenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, özel yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimini destekleyecek önerilere yer verilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda, özel yetenekli öğrencilerin sosyal-duygusal gelişimlerini desteklemek amacıyla çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu kapsamda, genel eğitim sınıfları ile BİLSEM'ler arasındaki iş birliğinin artırılması, özel yetenekli öğrencilerin sosyal ve duygusal gelişimlerini desteklemek amacıyla okul ortamlarında daha kapsayıcı eğitim yaklaşımlarının benimsenmesi önerilmektedir.