Polimer ve metal matrisli kompozitlerin gama ışını zırhlama malzemesi olarak etkinliklerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİRGÜL YURTTADUR PERÇİN

Danışman: Ürkiye Akar Tarım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde yaygınlaşan nükleer uygulamalardan dolayı bu alanlarda çalışan insanların radyasyona maruz kalmaları kaçınılmaz bir gerçektir. Bu yüzden de maruz kalınan radyasyonun etkisini azaltabilmek için zırhlama büyük önem taşımaktadır. Genel olarak literatürdeki çalışmalar incelendiğinde zırhlama sistemleri veya teknikleri kurşun içermektedir. Ancak kurşun hem toksik etkisi hem de kişisel zırhlama için ağır olması nedeniyle ideal bir zırh malzemesi olarak değerlendirilmemektedir. Bu nedenle hem toksik etkisi daha az olan, doğada zamanla kaybolan hem de kişisel olarak kullanılabilecek ve daha hafif materyale sahip olan zırhların geliştirilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada çeşitli polimer ve metal matrisli kompozitlerin gama ışını zırhlama malzemesi olarak etkinliklerinin araştırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Nükleer teknolojide önemli bir konu olan radyasyon zırhlamasına yönelik olarak, çalışılan polimer ve metal matrisli kompozitlerin gama radyasyonu karşısındaki davranışlarının araştırılması amacıyla Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü Nükleer Fizik Araştırma Laboratuvarı imkanları dahilinde bulunan Cs-137, Co-60, Na-22 ve Am-241 gama radyoizotop kaynakları ile 3" x 3" boyutlarında NaI(TI) sintilasyon dedektörü kullanılarak gama transmisyon (geçirgenlik) tekniğine uygun olarak hazırlanan deney düzeneğinde spektrumlar alınmıştır ve bu spektrumlardan elde edilen veriler kullanılarak çalışılan soğurucu kompozit malzemelerin gama radyasyonunu zayıflatma etkilerini tanımlamada kullanılan parametrelerden lineer zayıflatma katsayısı (μ), ortalama serbest yol (MFP), yarı değer kalınlığı (HVL) ve onda bir değer kalınlığı (TVL) ile ilgili gerekli hesaplamalar ve analizler yapılmıştır.