Doğancı Baraj Gölü'nden (Bursa) Arıtma Tesisine Alınan Ham Suyun Fitoplanktonu ve Su Kalitesinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİRUZE COŞKUN

Danışman: Nurhayat Dalkıran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Doğancı Baraj Gölü'nden arıtma tesisine 20 metre derinlikten Ocak 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında haftalık alınan örneklerde (ham su) bazı fiziko-kimyasal, ve ağır metal analizleri ile fitoplankton sayımları gerçekleştirilmiştir. Ham su örnekleri şehir şebekesine verilen temiz su (çıkış suyu) ile fiziko-kimyasal açıdan karşılaştırılmıştır. Bağımsız örneklem t-testi sonucuna göre tesis çıkış suyunda arıtmadan sonra sodyum, klorür ve çözünmüş oksijen değerlerinin anlamlı şekilde artış gösterdiği, özellikle bazı ağır metallerin derişiminde ise anlamlı azalma olduğu tespit edilmiştir. Ham suda hangi çevresel değişkenlerin önemli olduğunu belirlemek için açıklayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Analiz sonunda üç faktör yükü belirlenmiş ve bu faktörler toplam varyansın % 79,66'sını açıklamıştır. İlk faktör yükünün havzanın jeolojik yapısı ile ilişkili olduğu, ikinci ve üçüncü faktörlerin ise göldeki trofik seviye ve organik kirlilikle ilişkili olduğu belirlenmiştir. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Yönetmeliği'ne göre değerlendirme yapıldığında Doğancı Baraj Gölü suyunun içme suyu kalitesinde olduğu belirlenmiştir. Fitoplankton sayımı sonucu ham suda 17 takson tespit edilmiştir. Türler ile çevresel değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için redundancy analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda su sıcaklığı (p=0,001; F=11,66), nitrat (p=0,001; F=4,93), toplam organik karbon (p=0,011; F=2,67) ve toplam alkalinitenin (p=0,014; F=2,52) anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Ham suda en yoğun ve neredeyse tüm çalışma dönemi boyunca baskın türün Planktothrix rubescens olduğu tespit edilmiştir. Yapılan siyanotoksin analizleri sonucunda baraj suyunda toksin tespit edilmemiştir. Ancak Planktothrix rubescens'in toksin üretme potansiyeli olan tür olması nedeniyle sürekli takip edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır