Ebü'l-Ferec İbnü'l-Cevzî'nin (Ö. 597/1201) haberî sıfatlar anlayışı ve Hanbelîlerin yaklaşımına eleştirileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MECİT AKSOY
Danışman: Asiye Tığlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Ebü'l-Ferec İbnü'l-Cevzî'nin te'vile dair görüşü de dikkate alınarak haberî sıfatlar anlayışı ve bu doğrultuda bazı Hanbelîlelere yönelik eleştirileri, kendi eserinden ve eleştirdiği alimlerin eserlerinden hareketle mukayese edilerek incelenmiştir. Tez giriş, onu takip eden üç bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. "Giriş" kısmında araştırmanın konusu ve amacı, yöntemi ve başvurulan temel kaynaklar belirtilmiştir. Birinci bölümde "Haberî Sıfatları Anlamada Yöntem" başlığında "Allah'ın Sıfatları" ve "Haberî Sıfatları Anlama Yöntemleri" hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde "İbnü'l-Cevzî'nin Haberî Sıfatlar Anlayışı" başlığı altında öncelikle "İbnü'l-Cevzî'ye Göre Muhkem ve Müteşâbih Ayetler"in hangi manalara geldiği ve söz konusu kavramların sözlük ve terim anlamları aktarılmış, akabinde "İbnü'l-Cevzî'nin Te'vil Anlayışı" ve "İbnü'l-Cevzî'nin Haberî Sıfatları Anlayışı" kendi eserlerine müracaat edilerek detaylıca incelenmiş ve haberî sıfatlara yönelik te'villeri araştırmaya eklenmiştir. Üçüncü bölümde "İbnü'l-Cevzî'nin Hanbelîlere Yönelik Eleştirileri" konusu, "İbnü'l-Cevzî'ye Göre Hanbelîlerin Hatalı Oldukları Hususlar" ifade edilerek belirlenmeye çalışılmış, bu doğrultuda İbnü'l-Cevzî'nin haberî sıfatlar konusunda Hanbelîleri yedi noktada hatalı bulduğu aktarılmış ve "vech", "'ayn" ve "yed" sıfatları üzerinden "Kâdı Ebû Ya'lâ el-Ferrâ ve İbnü'z-Zâgūnî'nin Görüşleri ile İbnü'l-Cevzî'nin Kendilerine Yönelik Eleştirileri" deskriptif bir dil ve üslupla mukayese edilerek ortaya konmaya çalışılmıştır. "Sonuç" kısmında ise "muhkem", "müteşâbih" ve "te'vil" kavramlarına değinilerek İbnü'l-Cevzî'nin haberî sıfatları anlamadaki genel prensibine temas edilmiştir. Ayrıca kendisinin bu konudaki tavrının haberî sıfatları anlama yöntemlerinden hangisine denk geldiği belirlenmiş ve onun te'vile mi yoksa tefvîze mi yöneldiğinden bahsedilmiştir.