Problemli teknoloji kullanımı ile beslenme davranışları arasındaki ilişkinin 48-72 aylık çocuklar bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA KARADENİZ

Danışman: Pınar Bağçeli Kahraman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, 48–72 aylık çocukların problemli teknoloji kullanımı ile beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bursa Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı anasınıfı, anaokulu ve uygulama anasınıflarında öğrenim gören 506 çocuk ve ebeveynleri oluşturmaktadır; örneklem grubu ise uygun örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmış ve ilişkisel tarama modeli uygulanmıştır. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuklar İçin Problemli Teknoloji Kullanımı Ölçeği" ve "Davranışsal Pediatrik Beslenme Değerlendirmesi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, 48–72 aylık çocuklarda problemli teknoloji kullanımı (ÇİPTKÖ) ile davranışsal pediatrik beslenme sorunlarının (DPBDÖ) genel olarak orta düzeyde seyrettiğini ve bu iki değişken arasında anlamlı, pozitif yönlü bir ilişki bulunduğunu göstermektedir. Günlük ekran süresi arttıkça hem ÇİPTKÖ hem de DPBDÖ puanlarının lineer biçimde yükseldiği, özellikle kullanım sürekliliği, yoksunluk‑kaçış, yiyecek seçiciliği ve geç dönem yiyecek reddi boyutlarında belirgin artışlar gözlendiği saptanmıştır. Cinsiyete ilişkin tek anlamlı farklılık yoksunluk‑kaçış boyutunda erkekler lehine ortaya çıkarken, kardeş sayısının ÇİPTKÖ üzerinde etkili olmadığı, beslenme davranışlarında ise yalnızca erken dönem yiyecek reddi puanlarının tek çocuğu olan grupta daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Aile değişkenlerinden anne‑baba birliktelik durumu ve ebeveyn çalışma durumu anlamlı fark yaratmazken, anne eğitim durumu ve sosyo‑ekonomik düzeyin özellikle beslenme sorunlarını ve bazı teknoloji kullanımı boyutlarını olumsuz etkilediği görülmüştür.