Bursa'da Yaşayan Sosyal Gruplar Arasındaki Toplumsal Cinsiyet Algısı Üzerine Bir İnceleme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU KAYA ÇAKI
Danışman: Hülya Taş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de toplumsal cinsiyet ile ilgili çalışmalar daha çok sosyoloji, psikoloji ve antropoloji gibi alanlarda yapılmaktadır. Ancak toplumsal cinsiyetin kültürden doğrudan etkilenmesi, bu konunun halk bilimi alanında da çalışılmasını gerekli kılmaktadır. Bu alandaki çalışmalar, 2000'li yıllardan sonra yaygınlaşmıştır ancak henüz istenilen seviyeye ulaşmamıştır. Toplumsal cinsiyet konulu çalışmaların azlığı bizi bu tarz bir çalışma yapmaya yöneltmiştir. Bursa'da yaşayan Manav, Yörük, Türkmen ve Göçmenlerin toplumsal cinsiyet algılarını geçiş dönemlerindeki gelenekler üzerinden ortaya koymayı amaçlayan bu tez çalışması giriş, beş bölüm, sonuç ve ekler kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın amacına, yöntemine, veri toplama tekniğine, veri toplama sürecine, evren-örneklemine, varsayımlarına ve sınırlılıklarına yer verilmiş; toplumsal cinsiyet ile ilgili yapılan çalışmalar makaleler, bildiriler, tezler ve kitaplar başlıkları altında sıralanmıştır. Birinci bölümde "Tarihte ve Bugün Farklı Yönleriyle Bursa" başlığı altında Bursa'nın tarihi, coğrafi konumu, sosyo-kültürel dokusu, nüfusu ve ekonomik durumu ele alınmıştır. İkinci bölümde "Türk Toplumunun Değişim Ekseninde Kadın" başlığı altında anaerkil dönemde, bozkır kültüründe, tarım döneminde ve modern dönemde kadının Türk toplumundaki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde "Feminizm ve Toplumsal Cinsiyet" başlığı altında feminizm kavramının tanımı, ortaya çıkışı, tarihsel gelişimi ve Türkiye'deki feminist hareketler ele alınmış; toplumsal cinsiyet kavramı ve toplumsal cinsiyetle ilgili temel kavramlar açıklanmıştır. Çalışmanın alan araştırmasını oluşturan dördüncü bölümünde Bursa'da yaşayan Manav, Yörük, Türkmen ve Göçmenlerin geçiş dönemi gelenekleri verilmiş; bu gelenekler toplumsal cinsiyet açısından değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde ise kaynak kişilere uygulanan anket formlarından elde edilen bilgiler, "Toplumsal Cinsiyet Üzerine Yapılan Anketlere Ait Bulgular ve Yorumlar" başlığı altında yorumlanmıştır.