Osmanlı Süreli Yayınlarında Bursa (1840-1909)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI BÖL., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Süleyman Kurban
Danışman: Saadet Maydaer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bursa, Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olması, ekonomik ve ticari faaliyetlerdeki merkezi konumu ve padişah türbelerinin burada yer alması gibi nedenlerle Osmanlı döneminde büyük bir öneme sahip olmuştur. Şehrin bu stratejik ve sembolik konumu, Osmanlı süreli yayınlarında sıkça ele alınmasına zemin hazırlamıştır. Bursa hakkında yayımlanan bu haberler, şehrin yalnızca fiziki ve sosyal özelliklerini değil, aynı zamanda dönemin toplumsal ve ekonomik yapısına dair önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, Osmanlı süreli yayınlarında yer alan Bursa'ya ilişkin haberleri inceleyerek, şehrin Osmanlı halkına nasıl tanıtıldığını ve bu süreçte hangi temaların öne çıktığını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, 1840-1909 yılları arasında Osmanlı basınında Bursa ile ilgili yayımlanan haberler sistematik bir şekilde toplanmış ve belirli tema başlıkları altında değerlendirilmiştir. Fiziki yapılar başlığı altında, şehrin mimari zenginlikleri arasında önemli bir yer tutan camiler, türbeler ve külliyeler ele alınmıştır. Bu yapılar, sadece dini ve kültürel değerler açısından değil, aynı zamanda Osmanlı mimarlık tarihine ışık tutan unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Sosyal ve ekonomik faaliyetler bağlamında ise Bursa'nın özellikle ipekçilik sektöründeki önemi vurgulanmış, ulusal basında bu sektöre dair geniş kapsamlı haberlerin yer aldığı görülmüştür. Bursa'nın ipek üretimi ve ticaretindeki rolü, şehrin Osmanlı ekonomisindeki merkezi pozisyonunu destekleyen bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Diğer bir önemli başlık ise asayiş ve güvenlik durumları olmuştur. Şehrin huzur ve güvenliğine ilişkin haberlerde, gazete yazarlarının olaylara dair farklı perspektifler sundukları ve bu değerlendirmelerin dönemin sosyal yapısını anlamak açısından önemli ipuçları taşıdığı görülmüştür. Ayrıca, Bursa'yı ziyaret eden seyyahlar ve Osmanlı basınında bu ziyaretlere dair yer alan aktarımlar, şehrin tarihi, kültürel ve doğal güzelliklerine ilişkin zengin bir bilgi birikimi sunmaktadır. Ziyaretçilerin gözlemleri, hem şehrin Osmanlı toplumundaki algısını hem de uluslararası düzeydeki önemini anlamaya yardımcı olmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, Osmanlı dönemindeki süreli yayınlar üzerinden Bursa'nın toplumsal, kültürel ve ekonomik özelliklerini analiz ederek, şehrin tarihsel süreç içerisindeki önemine dair daha derinlemesine bir kavrayış geliştirmeyi hedeflemektedir. Bursa'nın Osmanlı halkı için ne anlama geldiği, bu haberlerde yer alan temalar ve detaylar aracılığıyla daha net bir şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, araştırma, Osmanlı basın tarihi ve şehir tarihi literatürüne önemli bir katkı sağlamayı amaçlamaktadır.