Türkiye'deki iller ve sektörler için Ar-Ge göstergelerinin veri zarflama analizi ile incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, EKONOMETRİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF ÇELİK

Danışman: Sevda Gürsakal

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Frascati Kılavuzu ülkelerin bilim ve teknoloji politikalarının oluşturulmasında esas teşkil eden, araştırma ve deneysel geliştirme göstergelerine standart oluşturmasını amaçlayan ve ilk defa 1963 yılında OECD ülkelerinin uzmanlarınca hazırlanan bir kılavuzdur. Bilgiye dayalı ekonominin gelişimine paralel olarak önem kazanmaya başlayan Frascati Kılavuzu, ülkelerin bilim, teknoloji ve yenilik sisteminin planlanmasında önemli bir başvuru kaynağıdır. Çalışmanın genel amacı Türkiye'deki iller ve sektörler için Ar-Ge göstergelerinin belirlenmesi ve 2014-2019 yılları için Ar-Ge etkinliklerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda Frascati Kılavuzu'ndan ve önceki çalışmalardan hareketle Ar-Ge göstergeleri belirlenmiş ve Türkiye'deki iller ve sektörler için Ar-Ge etkinlikleri analiz edilmiştir. Etkinlik ölçümü için veri zarflama analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçeğe göre sabit getiri (CCR), ölçeğe göre değişken getiri (BCC) ve Malmquist Toplam Faktör Verimliliği (MTFV) değerleri yorumlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde bilim-teknoloji kavramı ve politikaları, Ar-Ge ve inovasyon kavramı, Ar-Ge göstergeleri ve teşvik uygulamaları, Frascati Kılavuzu göstergeleri incelenmektedir. İkinci bölümde, çalışmada uygulanacak olan etkinlik ölçümü teknikleri üzerinde durulmaktadır. Bu kapsamda veri zarflama analizi, CCR, BCC, MTFV kavramları incelenmektedir. Çalışmanın son bölümünde ise T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Girişimci Bilgi Sistemi'nden elde edilmiş olan; 81 adet il ve 10 adet sektör için Ar-Ge göstergeleri inelenerek, Veri Zarflama Analizi ile etkinlik skorları ve MTFV değerleri hesaplanıp yorumlanmıştır.