TÜRKİYE'DE EĞİTİMDE YAPAY ZEKÂ ÇALIŞMALARININ SİSTEMATİK DERLEMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH SAKA
Danışman: Eyüp Yurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu sistematik derlemenin amacı, Türkiye'de yürütülen Yapay Zekâ (YZ) çalışmalarını incelemektir. Araştırma çalışmalarını belirlemek için beş dâhil etme ve hariç tutma ölçütü kullanılmıştır: güncel inceleme (2020-2024); bağlam: Türkiye'de yürütülen, Türk nüfusu üzerinde gerçekleştirilen çalışmalar; dil: İngilizce ve Türkçe yayımlanmış olması; kaynak: erişime açık hakemli makaleler, ancak derleme makaleleri, konferans bildirileri ve kitap bölümleri hariç tutulmuştur; ilgi alanı: yapay zekâ uygulamaları. Derleme, 2020 yılı başlangıç ve Temmuz 2024 yılı bitiş olarak belirlenen tarihler arasında yayımlanmış 37 çalışmayı raporlamıştır. Bu çalışmalar, ERIC, Web of Science, PROQUEST ve SCOPUS veri tabanlarında "artificial intelligence", "artificial intelligence and education", "YZ" ve "eğitimde YZ" anahtar kelimeleriyle yapılan ilk aramada elde edilen 524 kayıttan seçilmiştir. Sonuçlar, Türkiye'de yürütülen yapay zekâ ile ilgili çalışmaların uluslararası çalışmalarla benzer şekilde altı ana odak noktasına sahip olduğunu göstermiştir: yapay zekâ uygulamaları, yapay zekâ algısı, yapay zekâya yönelik bakış açıları, yapay zekâ farkındalığı, yapay zekâya karşı tutumlar ve son olarak yapay zekâ ile ilgili kullanılan ölçekler. Buna göre, çalışmaların çoğu hem öğrencilerin hem de öğretmenlerin yapay zekâya karşı olumlu tutum sergilediğini, yapay zekânın eğitimdeki potansiyel faydalarının farkında olduklarını ortaya koymuştur. Çalışmaların büyük kısmı, yapay zekâ uygulamaları ile daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu ve yapay zekâ araçlarının daha etkili kullanılabilmesi için hem öğretmenlere hem de öğrencilere verilmesi gereken yapay zekâ ve kullanımı eğitiminin önemini vurgulamıştır. Öte yandan, akademik dürüstlük, intihal ve öğrenci motivasyonunda azalma gibi bazı olası tehditler de dile getirilmiştir.