Latife Tekin'in "Sevgili Arsız Ölüm" romanında öncül, ardıl ve söz dizimsel derecelendirme unsurları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR SEVİNÇLİ
Danışman: Kerime Üstünova
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1983'te yayımlanan Sevgili Arsız Ölüm, Latife Tekin'in ilk romanı olma niteliğini taşır. Latife Tekin bu eseriyle gerçekçilik anlayışını yerel ve geleneksel unsurlarla birleştirmiş; büyülü gerçekçiliğin ilk örneklerini vermiştir. Şiirsel üslubuyla ön plana çıkan yazar, Türk edebiyatının yazılı ve sözlü geleneğinden sıklıkla faydalanmıştır. Yapılan çalışmada Latife Tekin'in "Sevgili Arsız Ölüm" adlı romanında öncül, ardıl ve söz dizimsel derecelendirme unsurlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Derecelendirme, en az iki unsurun karşılaştırılmasına bağlı kurulan bir anlam ilişkisidir. Bu anlam ilişkisi öncül ve ardıl dil birimleriyle kurulacağı gibi söz dizimsel ögeler yardımıyla da kurulabilir. Hiçbir öncül ve ardıl destekleyici olmaksızın; söz dizimi tercihi, sezdirim, çıkarım, derin yapıda bırakma, dil birimi tekrarları vb. yollarla da derecelendirme ilişkisi kurulabilir. Derecelendirme, aşamalı olarak ilerleyebileceği gibi aşamasız; düzenli bir artan-azalan durumunda olabileceği gibi düzensiz de olabilir. Çalışmanın amacı, Türkiye Türkçesinde sözcükler, sözcük öbekleri, cümleler veya cümleden büyük birlikler arası derecelendirme ilişkilerini örnekler ile göstermek; öncül ve ardıl dil birimleri ile söz dizimsel ögelerin derecelendirme ilişkisindeki katkılarını ortaya koymaktır. Derecelendirme ilişkisi -kullanım yeri, sıklığı ve nasıl kullanıldığına bağlı olarak- anlatıcı için üslup özelliği olabilir. Hatta bu anlam ilişkisi bir yazarın üslubu haline gelebilir. Hazırlanan tez, derecelendirme unsurlarının üsluba sağladığı katkıları da ortaya koymayı amaç edinmektedir.