HAMILTON ALEXANDER ROSKEEN GIBB'İN İSLÂM TARİHİNE YAKLAŞIMI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜZİN KESKİNOĞLU

Danışman: Adem Apak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Oryantalizm, tam olarak başlangıç noktası belirlenememekle birlikte 14.yüzyıldan beri var olan bir çalışma alanıdır. Yüzyıllardır Batılıların Doğu hakkındaki merakı ve tahayyülünün neticesinde Doğu'nun kültürü, siyaseti, toplumu, tarihi, ekonomisi de dahi her şeyiyle ilgilenmek üzerine kurulmuş olan bu alan, doğrusuyla yanlışıyla Doğu'yu her yönüyle incelemiş ve yeni bakış açıları kazanılmasına vesile olmuştur. Oryantalistlerin neredeyse hepsini emperyalist, ırkçı, İslâm düşmanı ve etnosantrik olarak değerlendiren görüşün aksine bir örnek ise oryantalist H.A.R. Gibb'dir. İskoç kökenli olmakla birlikte İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nin önde gelen üniversitelerinde görev aldığı için Anglo-Amerikan oryantalizminin öncülerinden olmuştur. Kendisi genel itibarıyla objektif bilimsel çalışmaları ve manevîyata yatkın yumuşak ve empatik üslubu ile diğer oryantalistlerden farkını ortaya koymaktadır. Arap diline hâkim bir edebiyatçı aynı zamanda İslam tarihçisi olma özelliğiyle öne çıkan Gibb, dikkate değer eserleriyle İslâm dünyasına katkı sunmuştur. Ancak ülkemizde kendisi hakkında yapılan çalışmalar çok sınırlı olduğu için tanınırlığı çok azdır. Bu tezde onun yazdığı eserler incelenmiş ve kendine özgü olan İslam tarihine yaklaşımı değerlendirilmiştir.