Hematolojik maligniteli hastalarda bronkoalveoler lavaj ve bronkoalveoler lavaj galaktomannanının zamanlamasının invaziv fungal enfeksiyon tanısı üzerine etkisinin retrospektif incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜGE KARACAKAYALILAR

Danışman: Fahir Özkalemkaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnvaziv fungal enfeksiyonlar (İFE) immunsupresif tedavi altındaki hematolojik maligniteli hastalarda mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Tanıda radyolojik, mikroskobik, kültürel, serolojik yöntemler kullanılabilmektedir. Bronkoalveoler lavaj sıvısında galaktomannan (BAL GM) tanıda kullanılan önemli bir belirteçtir. BAL GM sonucunu etkileyen faktörlerden bazıları belirsizliğini korumaktadır. Bunlardan bir tanesi antifungal tedavinin BAL öncesi ve sonrası yapılmasının BAL GM sonuçları üzerine etkisidir. BAL GM zamanlamasının İFE tanısı üzerine etkisini araştırmak için 2015 - 2018 yılları arasında Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalında hematolojik malignite tanısı alan ve immunsupresif tedavi altında olan, İFE düşünülerek BAL yapılan 100 hasta ve bu hastalara ait 127 BAL epizotu incelenmiştir. Hastalar öncelikli olarak akut miyeloid lösemili hastalardır, bunu akut lenfoblastik lösemili ve diğer hematolojik maligniteli hastalar izlemiştir. Antifungal profilaksi 73 epizotta BAL öncesi uygulanmış, 54 epizotta BAL örneği öncesi uygulanmamıştır. Antifungal profilaksi kullanmayanlarda BAL GM pozitifliği görülme oranı antifungal profilaksi kullananlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0.004). İFE düşünülerek tedavi başlanmasında öncelikle buzlu cam, konsolidasyon olarak görülen bilgisayarlı tomografi bulguları esas alınmıştır. Seksen sekiz epizotta BAL öncesi tedavi başlanmış, bu epizotların 41'inde BAL GM pozitif saptanmıştır. Otuz dokuz epizotta ise BAL öncesi antifungal tedavi başlanmamıştır, bu epizotların 25'inde BAL GM pozitif saptanmıştır. Epizotlar arasında bu açıdan anlamlı farklılık saptanmamıştır. Sonuç olarak profilaksinin BAL GM üzerine negatif etkisi tespit edilmiştir; fakat küf aktif antifungal tedavinin BAL GM üzerine anlamlı bir etkisi tespit edilmemiştir. BAL öncesi tedavi için geçen süre ile de anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu bulgular bize gerekli koşullar sağlanana kadar gerekli durumlarda teşhis için BAL'ın ertelenebileceğini düşündürtmüştür. Antifungal tedavi başlamış olmak BAL'ın tanı değerini düşürmez BAL yine de yapılabilir. Anahtar Kelimeler: İnvaziv fungal enfeksiyon, bronkoalveoler lavaj, galaktomannan, hematolojik malignite.