Azerbaycan ve Türkiye arasında ikili işbirliği kapsamında alınan ticari kararların sürdürülebilir yatırım ve ticari ilişkilere etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NARMIN ALIYEVA
Danışman: Zerrin Fırat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:18 Ekim 1991 tarihinde bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan Cumhuriyeti'ni ilk tanıyan ülke olarak Türkiye'nin gösterdiği hızlı ve kararlı tutum, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin temellerinin sağlam bir şekilde atılmasına olanak sağlamıştır. Bu tarihsel bağ, aynı zamanda taraflar arasında uzun vadeli stratejik iş birliklerinin geliştirilmesi için uygun bir zemin oluşturmuştur. Bu sürecin devamında, 1 Kasım 1992 tarihinde Azerbaycan ile Türkiye arasında imzalanan ve "Ticari ve Ekonomik İşbirliği Antlaşması" olarak adlandırılan ilk resmi anlaşma, iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyon sürecini kurumsallaştırarak ticaret ve yatırım alanlarında daha yapısal adımların atılmasına imkân tanımıştır. Bu ilk adımı izleyen yıllarda taraflar arasında imzalanan çifte vergilendirmenin önlenmesine ve yatırımların karşılıklı teşviki ile korunmasına yönelik anlaşmalar, ekonomik iş birliğini daha da derinleştirmiş; yatırımcılara sağlanan hukuki güvence ve teşvikler sayesinde karşılıklı yatırımlar hız kazanmıştır. Özellikle enerji, ulaşım, inşaat ve hizmet sektörlerinde gelişen karşılıklı yatırımlar, ekonomik dayanışmayı güçlendirmiş ve iş dünyası arasındaki etkileşimi artırmıştır. Söz konusu iş birlikleri, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda diplomatik, kültürel ve sosyo-politik alanlarda da sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen bir yapıya dönüşmüştür. Günümüzde Azerbaycan ve Türkiye arasındaki ilişkiler, klasik ekonomik anlaşmaların ötesine geçerek, sürdürülebilir kalkınma hedefleri ile uyumlu, çevresel duyarlılık ve toplumsal fayda temelli yaklaşımlarla zenginleşmektedir. Enerji verimliliği, yenilenebilir kaynaklara dayalı yatırımlar, yeşil kalkınma ve dijital dönüşüm gibi stratejik alanlarda geliştirilen ortak projeler, hem bölgesel refahı artırmakta hem de küresel ticaret dengeleri içinde bu ortaklığın rolünü büyütmektedir. Bu bağlamda, iki ülke arasındaki ekonomik entegrasyon yalnızca kısa vadeli kazançları değil, uzun vadeli, sürdürülebilir bir ekonomik gelecek vizyonunu da kapsamaktadır. Bu çalışmada; Azerbaycan ve Türkiye'de stratejik öneme sahip ürünler ve bölgeler, yatırım maliyetleri, teşvik mekanizmaları ve hibe programları, yatırım ve ticaret mevzuatları kapsamlı bir şekilde analiz edilecektir. Sektörel potansiyeller gibi farklı göstergeler üzerinden bir değerlendirme yapılacak; bu göstergelerin sürdürülebilir yatırım ortamı üzerindeki etkileri ortaya konacaktır. Nihai olarak çalışmanın amacı, iki ülke arasındaki mevcut yatırım ve ticari ilişkilerin genel görünümünü değerlendirmekle birlikte, sürdürülebilir kalkınma perspektifinden bakılarak geleceğe dair ortak stratejik vizyonun geliştirilmesine katkı sağlamaktır.