Yerel Arapça lehçelerin çağdaş edebi üretime etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM HALİM
Danışman: İsmail Güler
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Yerel Arapça Lehçelerin Çağdaş Edebi Üretime Etkisi" adlı çalışmamızda, İslam öncesi dönemden modern döneme kadar konuşma dili olgusunun tarihçesi ve Arap dili üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışmamızda lehçelerin ortaya çıkışı ele alındıktan sonra şu sorulara cevap aranmıştır: Yerel lehçeler yeni bir fenomen miydi yoksa dilin gelişimine özgü tarihin akışı içerisinde etkileşimle ortaya çıkan doğal bir olgu muydu? Ayrıca tezimizde yerel dilin klasik ve modern dönemde dil ve özellikle edebiyat üzerindeki etkisi hususunda mukayese yaparak iki döneme mahsus dil özellikleriyle ilgili bazı sorulara da yanıt aramaya çalıştık. Sonrasında konuşma dilinin, edebi alandaki varlığı veya fasih dil üzerinde bıraktığı etkiyle dilin ne şekilde gerilemesine neden olduğunu ve yayılmasını kolaylaştıran nedenleri açıklamaya çalıştık. Yerel dilin etki alanının aşağıda görüldüğü gibi üç noktada ortaya çıktığını gösterdik. 1- Dil öğreniminin sözlü kaynaklarına etkisi: Arapların konuşma dilinin baskınlığı nedeniyle fasih dili kullanmalarını gerektiren dil eğitiminde yerel dil alışkanlıkları sebebiyle onu kullanamayacak seviyeye düştüğünü örneklerle ortaya koymaya çalıştık. 2- Akademik metinler ve dil öğreniminin yazılı kaynaklarına etkisi: Bu bölümde hem sanat hem eğitim alanlarında Arapça kitapların dil seviyesinin düşüşünden, Arap ve yabancı öğrencilerin Arapça öğrenmek amacıyla hazırlanan müfredattan ve konuşma dilinin tüm bunların dil seviyesini ne ölçüde etkilediğinden bahsettik. 3- Şiire etkisi: İlk olarak şiirin kurallarına genel bir bakışla modern çağın başlangıcından günümüze kadar olan gelişmelerden kademeli olarak bahsettik ve şiirin yerel lehçelerin yayılmasıyla dilsel ve sanatsal seviyesinin düşüşüne işaret ettik. Son bölümde, konuşma dili ile fasih Arapça arasındaki çatışmanın kökeninin temel sebeplerini açıklamaya gayret ettik. Yerel dil, Arap dilinin gerilmesinin bir nedeni midir? Durum böyleyse, bunun dil üzerindeki olumsuz etkileri nasıl azaltılabilir? Dilin, hak ettiği konumuna geri dönmesi ve gücüne kavuşabilmesi için neler gereklidir? Sorularına yanıt aramaya çalıştık.