Klasik İslâm felsefesinde insan kavramı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA VACİD AĞAOĞLU

Danışman: Yaşar Aydınlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan konusu, ilim ve düşünce tarihinin önemi haiz bir meselesi olmuştur. Felsefe geleneği insan konusunu; psikolojiden metafiziğe, aksiyolojiden sosyo-politiğe kadar geniş bir zeminde ele alıp incelemektedir. Bu ana disiplinin bir parçası olan İslâm felsefesi geleneği de insan konusuna ziyadesiyle önem vermiş, hatta bu konu İslâm felsefesinde merkezî bir yer işgal etmiştir. İnsanın varlık yapısının ve doğasının mahiyeti; onu diğer varlıklardan ayıran ve kendisine has kılan mümeyyiz vasfı; akıl varlığı olarak insanın ereğinin veya ulaşmak istediği en son gayenin ne olduğu gibi sorular İslâm filozoflarının zihnini meşgul etmiş ve nihayetinde onlar bize kadar ulaşan eserlerinde İslâm felsefesine özgü bir tarzda söz konusu sorulara cevap ve açıklamalar getirmişlerdir. Bu çalışma, başta Fârâbî ve İbn Sînâ olmak üzere klasik dönem İslâm filozoflarının insan kavramına dair görüş ve tasavvurlarının tasvirini hedeflemektedir. Klasik İslâm Felsefesinde İnsan Kavramı adlı çalışma, İslâm filozoflarının insana ilişkin görüşlerini genel olarak doğa, akıl ve toplum bakımlarından ele alıp irdelemektedir. Üç bölümden oluşan araştırmanın birinci bölümünde "Doğa Düzeni ve Bu Düzende İnsanın Yeri", ikinci bölümünde "Akıl Sahibi Varlık Olarak İnsan" ve üçüncü bölümünde "Etik ve Sosyo-Politik Yönüyle İnsan" konuları incelenmiştir.