Acil durum ve afet sonrası konutlarda modüler konut tasarımının potansiyeli


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİNA BİLGİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAILEMIKAEL NEGUSSIE GORFE

Danışman: Sebla Arın Ensarioğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğal afetlerin ardından, etkilenen toplulukların yaşamlarına yavaş yavaş geri dönebilmelerine yardımcı olacak, esnek ve insani yaşam koşullarına uygun geçici konutlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez, işlevsellik, esneklik ve kullanıcı odaklı tasarım ilkelerini inceleyerek, modüler konutların afet sonrası geçici barınma ihtiyacına yönelik çeşitli ihtiyaçlara nasıl ideal bir çözüm sunabileceğini araştırmaktadır. Afet sonrası kullanılan geçici konutlar, afetin hemen ardından kullanılan acil durum yapıları ile kalıcı konutlar arasındaki boşluğu doldurmaktadır. Farklı coğrafi ve kültürel bağlamlardan seçilen beş örnek uygulama, modüler tasarımların afet sonrası geçici konut çözümleri olarak kullanımındaki avantajları ve dezavantajları değerlendirmek amacıyla irdelenmektedir. İncelenen örneklerin seçimi, afet sonrası konut ihtiyaçlarına verdikleri yanıtlar, modüler inşaat tekniklerini kullanmaları, farklı coğrafi ve kültürel bağlamları temsil etmeleri ve karşılaştırmalı analiz yapmaya imkân tanıyacak yeterli dokümantasyona sahip olmaları esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu tez, modüler sistemlerin mekânsal planlama, malzeme kullanımı, inşaat hızı, maliyet etkinliği ve yerel koşullara uyum sağlama yetenekleri açısından ne kadar etkili olduklarını eleştirel bir bakışla karşılaştırmaktadır. Çalışmada karşılaştırmalı örnek analizi yöntemi kullanılarak her bir örnek; yerleşim ve planlama, malzeme ve inşaat teknikleri, uygulama sürecinde yaşanan başarılar ve kısıtlamalar olmak üzere üç temel kriter çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bulgular, modüler konutların ölçeklenebilirlik, taşınabilirlik ve kolay montaj gibi açılardan önemli avantajlar sunduğunu, ancak kültürel uyum, uzun vadeli kullanılabilirlik ve yerel altyapıyla entegrasyon gibi temel zorluklar da barındırdığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak tez, modüler mimarinin önceden planlanıp tasarlanması, bölgesel ve sosyo-ekonomik koşullara uyarlanması durumunda, afet sonrası iyileşme çabalarını önemli ölçüde güçlendirebilecek bir potansiyele sahip olduğunu savunmaktadır.