BUDAMA ATIKLARINDAN OLUŞTURULAN TARIMFV SİSTEMİNİN MARUL VE GÜÇ ÜRETİMİNE OLAN ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN GÜNHAN

Danışman: Onur Taşkın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Fosil yakıt kullanımının çevresel etkileri sonucu iklim değişikliği vb. sorunlar ile karşılaşılmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları arasında yer alan güneş enerjisi, fotovoltaik (FV) paneller aracılığıyla elektrik enerjisine dönüştürülmektedir. TarımFV (Agrivoltaic) sistemler ise yenilikçi bir yöntem olup sınırlı alanlarda hem tarım hem de enerji üretimini aynı anda gerçekleştirmeyi sağlamaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi arazisinde taşıyıcı sistemi budama atıklarından oluşturulmuş üç FV panelli TarımFV deneme düzeneği kurulmuştur. Denemede farklı sulama (kontrol %100 sulama (S), TarımFV altında %60 S, %80 S, %100 S ve %120 S) koşullarında 06 Ağustos 2024 – 08 Ekim 2024 tarihleri arasında marul bitkisi yetiştirilmiş ve panel güç üretimi, aydınlık düzeyi, klorofil, bitki sıcaklığı ve marul kalite özellikleri incelenmiştir. Yapılan tez çalışması sonucunda, FV panellerin ortalama güç üretimleri karşılaştırılmış ve TarımFV koşulunun %2,92 güç kaybına neden olduğu belirlenmiştir. FV panel altındaki ortalama aydınlık düzeyi 6.500 lüks, kontrol grubunda ise 47.700 lüks olarak kaydedilmiştir. Marul bitkisinin ortalama klorofil seviyesi ise TarımFV altındaki bitkilerde 24,94 SPAD, kontrol grubunda ise 32,49 SPAD olarak ölçülmüştür. TarımFV altındaki %100 S koşulunun a renk değeri (-10,39±0,85) ve baş ağırlığı (310,05±44,80 g) açısından en uygun yöntem olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, TarımFV sistemlerinin tarım ve enerji sektörlerinde önemli bir potansiyele sahip olduğu, çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliğe katkı koyabileceği görülmüştür.