ÇİNKO FOSFAT BANYOLARINDA KAPLANMIŞ METAL YÜZEYLERİNİN PERFORMANSLARININ TARAMALI ELEKTRON MİKROSKOBU VE X-IŞINI KIRINIM YÖNTEMİ İLE ANALİZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP İLHAN
Danışman: Belgin İzgi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Metal yüzeylerin korozyona karşı korunması, endüstride dayanıklılığı artırmak ve maliyetleri düşürmek açısından büyük öneme sahiptir. Korozyon, metal yapıların zamanla bozunmasına neden olan temel bir problemdir ve bu sorunun önlenmesi için çeşitli yüzey işlem yöntemleri geliştirilmiştir. Otomotiv, savunma, havacılık ve beyaz eşya sanayisinde tercih edilen çinko fosfat kaplamalar, metal yüzeyi kimyasal olarak kaplayarak koruyucu bir bariyer oluşturur. Çinko fosfat kaplamalar, metal yüzey ile fosfat çözeltisi arasındaki reaksiyon sonucu çözünmeyen fosfat bileşiklerinden meydana gelir. Bu kaplamalar, yüzeyi korozyona karşı korurken aynı zamanda boya ve diğer kaplamalar için güçlü bir yapışma yüzeyi sağlar. Ancak kaplamanın verimliliği, aktivasyona bağlıdır. Aktivasyon işlemi, yüzeyde homojen, küçük ve sıkı istiflenmiş kristallerin oluşmasını sağlayarak kaplamanın kalitesini artıran kritik bir prosestir. Bu çalışmada, çinko fosfat kaplamaların morfolojisi Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile, kristal yapı analizi de X-Işını Kırınımı (XRD) ile gerçekleştirilmiştir. Deneyde elde edilen sonuçlar, aktivasyonun çinko fosfat kaplama homojenliği ve çinko fosfat kristal boyutu üzerinde önemli bir rol aldığını göstermektedir. Aktivasyon ve çinko fosfat parametrelerinde optimum koşullar sağlandığında, çinko fosfat kaplamaların kristal yapılarının homojen olduğu, küçük ve sıkı istiflendiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, çinko fosfat kaplamaların optimizasyonu konusunda literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.