Acil serviste elektrolit düzensizliği tespit edilmiş olan olguların genel özellikleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARİF KADRİ BALCI
Danışman: Özlem Köksal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elektrolitler vücut homeostazının sağlanmasında son derece önemli role sahiptirler. Sahip oldukları serbest iyonlar aracılığı ile elektriksel sinyalleri iletebilme özelliği olan elektrolitlerin, elektrokimyasal gradient aracılı mekanizmalar ile düzenlenen sıvı dengesinin korunması, sinir iletimi, kas kontraksiyonları, hormon salınması ve diğer birçok önemli vücut fonksiyonlarında anahtar görevleri vardır. Sıvı ve elektrolitler arasındaki dengelerin anlaşılması ve bu dengenin bozulmasına bağlı sonuçların farkında olunması geri dönüşsüz komplikasyonların önüne geçilebilmesi için hayati öneme sahiptir. Özellikle acil servis başvurularında elektrolit dengesizliklerinin tanınması, sonraki tedavi basamaklarına yön vermesi açısından da son derece kritiktir. Bu çalışma Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis'e başvuran 18 yaş ve üstü hastalardaki elektrolit dengesizliklerinin demografik ve klinik parametrelerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Çalışmaya elektrolit dengesizliği tespit edilmiş 996 hasta alındı (E/K: 545/451). Hastaların öncelikli semptomlarının dispne (%14.7), ateş (%13.7) ve genel durum bozukluğu (%11.9) olduğu; en sık görülen fizik muayene bulgularının ise şuur bulanıklığı (%14), ödem (%10) ve ral (%9) olduğu görüldü. Laboratuvar incelemelerinde elektrolit dengesizliği sıklıklarının; hiponatremi için %60, hipernatremi için %5, hipokalemi için %15, hiperkalemi için %8, hipokalsemi için %51, hiperkalsemi için %4, hipomagnezemi için %5 ve hipermagnezemi için %1 olduğu tespit edildi. Hastaların elektrokardiyografi ile değerlendirmelerinde en sık karşılaşılan patolojik bulgular; %24 oranında taşikardi, %7 atrial fibrilasyon ve %4 atriyoventriküler blok idi. Ek hastalık dağılımları arasında ilk üç sırayı kanserler (%39), hipertansiyon (%30) ve diyabet (%20) alırken, ilk sırada yer alan kanserler arasında en sık gastrointestinal sistem (%23), akciğer (%23) ve hematolojik (%20) malignitelerin görüldüğü tespit edildi. Kanserli hastalarda metastatik hastalık %31 oranında belirlenirken, kemoterapi alma sıklığı %37 ve kemoterapi ile eş zamanlı radyoterapi alma sıklığı %25 idi. Hastaların kullandıkları ilaçlar değerlendirildiğinde; en sık anjiotensin konverting enzim inhibitörleri (%14), loop diüretikleri (%11) ve potasyum tutucu diüretik (%9) kullandıkları tespit edildi. En sık konulan tanılar ise; sepsis (%11), pnömoni (%9) ve akut renal yetmezlik (%7) ile serebrovasküler olay (%7) idi. Acil serviste elektrolit dengesizliği tespit edilen hastaların %45.4'ü tedavilerinin ardından taburcu edildi, %45.2'si ileri tetkik ve tedavi amacıyla hastaneye yatırıldı, %6.4'ü ise başka bir merkeze sevk edildi. Hastaların %2'si tedaviyi reddederek acil servisten ayrılırken, mortalite oranımız ise %1 olarak belirlendi.Literatürde acil servis başvurularında elektrolit dengesizliği tespit edilen hastaların özellikleri hakkında kısıtlı bilgi mevcuttur. Bu çalışmanın mevcut bulgular ile bu konuya katkı yapacağını düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Acil servis, elektrolit dengesizliği, hasta özellikleri.