Uluslararasılaşma ve firma performansı: Bir meta-analiz
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED FATİH AYDEMİR
Danışman: Değer Alper
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik yaklaşık yarım asırlık bir tartışma söz konusudur. Bu kapsamda yapılan bireysel çalışmalara göre, sonuçlar hala birbirinden oldukça farklılık göstermektedir. Bu çalışmada meta-analiz yöntemi kullanılarak literatürde henüz görüş birliğine varılamayan uluslararasılaşma ile firma performansı ilişkisine yönelik daha net bir sonuç ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında 170 örneklem ve bu örneklemlerde yer alan 334855 ÇUŞ verisi rastgele etkiler modeli kullanılarak analiz edilmiştir. ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasında anlamlı, pozitif ve küçük düzeyde ortalama etki büyüklüğüne ulaşılmıştır. Birden fazla yayın yanlılığı testi uygulanmış, herhangi bir yayın yanlılığı ile karşılaşılmamıştır. Uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik alt grup değişkenler olarak sektör türü, ana ülke etkileri, zaman dilimi, finansal kaldıraç, firma yaşı, Ar-Ge yoğunluğu ve uluslararasılaşma aşamaları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Buna karşın çalışma türü, uluslararasılaşma türü, firma performansı türü, firma büyüklüğü, kullanılan veri türü, ilişkisiz ürün çeşitlendirme, finansal kaldıraç (uzun vadeli) ve reklam yoğunluğu istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu doğrultuda uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ortalama etki büyüklüğünün daha yüksek olduğu alt grup değişkenlerinin hizmet sektöründeki ÇUŞ'lar, gelişmiş ülke ÇUŞ'ları, yüksek finansal kaldıraç ile çalışan ÇUŞ'lar ve daha yaşlı ÇUŞ'lar olduğu tespit edilmiştir. Zaman dilimine göre bakıldığında, ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ortalama etki büyüklüğünün 2003 yılı öncesine göre daha düşük olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak, ÇUŞ'lar için uluslararasılaşma ile firma performansı arasındaki ilişkiye yönelik aşamalı uluslararasılaşma modeli test edilmiş, ters U eğrisi şeklindeki bir ilişkiye ulaşılmıştır.