Sosyal medya ve demokrasi: Twitter üzerine cumhuriyetçi bir tartışma

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İZZET İSMAİL DUR

Danışman: Derda Küçükalp

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnternetin Web 1.0'dan Web 2.0'a geçmesiyle birlikte internete dayalı iletişim araçlarının toplumsal hayata önemli ölçüde etkileri olmuştur. Bu etkiler, internetin ilk çıktığı dönemdeki anlatılarda olduğu gibi sadece olumlu anlamda gerçekleşmemiştir. Web 2.0 sonrası hayatımıza giren sosyal medya platformlarının iletişim pratiklerimizi değiştirmesi sebebiyle internet, yeniden değerlendirilmesi gereken bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. İnternetin yaygınlaşmasıyla beraber sosyal medya platformlarının kullanıcı sayısı ve buna bağlı olarak etki alanı her geçen gün artmaktadır. Bu durum, sosyal medya platformlarının toplumsallaşma dinamiklerinde önemli bir yer tutmasını beraberinde getirmiştir. Bu platformların hem demokrasi yönüyle hem de özel şirketler tarafından yönetildikleri için kamusallık ve egemenlik yönleriyle tartışılması önem taşımaktadır. Çalışmamızda, platformların kamusallığı egemenlik kavramı çerçevesinde incelenerek Twitter ve Facebook başta olmak üzere sosyal medya platformlarının kamusallığı ve demokrasiye etkileri cumhuriyetçi bir perspektiften incelenmiştir. Şirketlerin sosyal medya platformunun kurallarını tek taraflı belirleme isteği ve gücü, beraberinde devletin egemenlik alanının dışında kalması gibi bir sonucuna neden olabilmektedir. Bununla beraber platformların algoritmalar yoluyla kullanıcıları manipüle edebilme gücü, toplumsal kanaatlerin sağlıklı biçimde oluşmasına da imkân vermemektedir. Çalışmamızda, mülkiyete bağlı egemenlik savunusunun devletin egemenliğini zedeleyici bir etkisi olduğundan hareketle, sosyal medya platformlarının devlet egemenlik alanından ayrı bir alanda platformlarını konumlandırma çabalarının, egemenlik anlayışı çerçevesinde mümkün olmaması gerektiği ortaya konulmuştur. Bu çalışmanın amacı, cumhuriyetçi bir perspektifte sosyal medya platformlarının kamusallık, egemenlik ve demokrasi bağlamında değerlendirilerek ilgili platformların devletin egemenlik alanı içerisinde yeniden konumlandırılması gerektiğinin ifade edilmesidir.