FARKLI SU VE AZOT SEVİYELERİNİN KARPUZ VERİMİ ÜZERİNE ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HIND ARAR

Danışman: Hayrettin Kuşçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Su ve azot (N), karpuz bitkisinin vejetatif ve generatif gelişimini etkileyen temel belirleyicilerdir.Bu çalışmada, farklı sulama ve azot seviyeleri altında Bursa ekolojik koşullarında yetiştirilen karpuz bitkisinin su-verim ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.A sınıfı buharlaşma kabından buharlaşan su miktarına farklı bitki-kap katsayıları (kpc) uygulanarak dört sulama seviyesi (IR-100, IR-75, IR-50 ve IR-25) ve beş azot oranı (N, kg ha-1) (N0, N75, N150, N225 ve N300) deneme konusu olarak ele alınmıştır.Araştırmada, bölünmüş parseller deneme deseni kullanılmıştır.Deneme konularına 201 ile 550mm arasında sulama suyu uygulanırken bitki su tüketimi 275 ile 634 mm arasında değişiklik göstermiştir. En yüksek meyve verimi, IR-100 konusundan elde edilmiştir. Sulama seviyelerindeki azalmayla birlikte verim de azalmıştır. Meyve verimi, tek meyve ağırlığı ve meyve boyutu 225 kg ha-1 azot seviyesine kadar artış göstermiştir. Sulama ve azot interaksiyonu, meyve verimi üzerinde istatistiksel olarak önemli (p<0.01) etki göstermiştir. En yüksek verim ve verim bileşenleri IR-100 sulama konusu altında N225 ve N150 azot oranlarında elde edilirken ikinci en yüksek verim IR75×N225 interaksiyonundan elde edilmiştir. Düşük sulama seviyeleri ve 225 kg ha-1'a kadar artan azot oranlarında daha yüksek su üretkenliği saptanmıştır. Sonuç olarak, yüksek düzeyde karpuz verimi elde etmek ve su verimliliğini artırmak için A sınıfı kaptan buharlaşan su miktarına kpc=0,75katsayısı uygulanarak sulama yapılması ve 225 kg ha-1 azot oranı önerilebilir. Bu koşullar sonucunda, uygulanan sulama suyu miktarı, bitki su tüketimi, meyve verimi ve su verimliliği değerleri sırasıyla 434 mm, 537 mm, 100,23t ha-1 ve 18,47 kg m-3 olarak belirlenmiştir.