ÖĞRETMENLERİN KOLEKTİF YETERLİKLERİ İLE ÖĞRETİM PROGRAMINA BAĞLILIKLARI ARASINDAKİ İLŞKİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHSİN SÖKMEN
Danışman: Eyüp Yurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, öğretmenlerin kolektif yeterlik düzeyleri ile öğretim programına bağlılıklarının ne düzeyde olduğunu belirlemeyi amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra söz konusu değişkenlerin cinsiyet, branş, mesleki kıdem, okul türü, eğitim durumu, hizmet içi eğitime katılma durumu ve görev yapılan öğretim kademesi açısından farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş ve öğretmenlerin kolektif yeterlikleri ile öğretim programına bağlılıkları arasındaki ilişkiler ortaya konmuştur. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Bursa ili merkez ilçelerinde devlet okullarında görev yapan toplam 420 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcıların 262'si kadın, 158'i erkektir. Öğretmenlerin 28'i okul öncesi, 153'ü sınıf öğretmeni ve 239'u branş öğretmenidir. Ayrıca öğretmenlerin 288'i tam gün, 132'si ise ikili öğretim yapan okullarda görev yapmaktadır. Çeşitli branş, kıdem ve görev kademelerinden gelen öğretmenlerin araştırmaya dahil edilmesi, elde edilen sonuçların genellenebilirliğini artırmakta ve öğretmenlerin kolektif yeterlik algıları ile öğretim programına bağlılık düzeylerinin farklı değişkenler açısından kapsamlı biçimde incelenmesine imkân sağlamaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak Kolektif Öğretmen Yeterliği Ölçeği ile Öğretim Programına Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler üzerinde betimsel istatistikler, bağımsız gruplar için t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin kolektif yeterlik inançlarının ve öğretim programına bağlılıklarının genel olarak orta-yüksek düzeyde olduğunu göstermiştir. Demografik değişkenler açısından bazı boyutlarda anlamlı farklılıklar ortaya çıkmıştır. Örneğin, mesleki kıdem ve branş değişkenleri bazı alt boyutlarda farklılık yaratırken; okul türü ve eğitim durumunun da öğretmenlerin bağlılık düzeylerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kolektif yeterlik ile program bağlılığı arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Regresyon analizleri, öğretmenlerin kolektif yeterlik düzeylerinin, program bağlılıklarını anlamlı şekilde yordadığını ortaya koymuştur. Regresyon analizine göre kolektif yeterlik genel puanı, program bağlılığındaki varyansın yaklaşık %11,6'sını açıklamakta ve bu etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, öğretmenlerin kolektif yeterlik inançlarının güçlendirilmesinin, öğretim programına bağlılıklarını artırmada önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda, okullarda öğretmenlerin işbirliği yapabilecekleri, deneyim paylaşımında bulunabilecekleri ve ortak çözüm üretebilecekleri profesyonel bir öğrenme topluluğunun oluşturulması önerilmektedir. Ayrıca hizmet içi eğitim programlarının kolektif yeterliği ve programa bağlılığı destekleyecek şekilde tasarlanmasının önem taşıdığı vurgulanmaktadır. Anahtar Sözcükler: Program, Programa Bağlılık, Kolektif Yeterlik