Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Atakan Helva
Danışman: Fatma Esen
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye’de elektrikli otomobillerin karbon emisyonları üzerindeki
etkileri değerlendirilmiştir. Küresel ölçekte iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında
ülkeler, sera gazı emisyonlarını azaltmaya yönelik çeşitli hedefler belirlemiştir. Bu
çerçevede Türkiye, Paris Anlaşması doğrultusunda 2030 yılına kadar karbon emisyon
artışını %41 oranında azaltma taahhüdünde bulunmuştur. Türkiye’de emisyon kaynakları
incelendiğinde, toplam karbon salımının %27’sinin ulaşım sektöründen kaynaklandığı
görülmektedir. Bu durum, ulaşım sektörünü Türkiye’nin iklim hedefleri açısından kritik
bir konuma taşımaktadır.
Çalışma kapsamında, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından
önerilen metodolojiler esas alınmıştır. Tier 1 yaklaşımı kullanılarak, 2023 yılında
Türkiye’de otomobillerden kaynaklanan karbon emisyonu 33,2 Mt olarak hesaplanmıştır.
Ayrıca Tier 2 metodolojisi kapsamında, yıllık ortalama 15 000 km kullanım varsayımıyla
elektrikli, benzinli, dizel ve LPG’li otomobillerin emisyonları karşılaştırılmıştır. Buna
göre yıllık karbon emisyonları değerleri; benzinli otomobil için 2 610 kg CO₂, dizel
otomobil için 2 520 kg CO₂, LPG’li otomobil için 2 970 kg CO₂ ve elektrikli otomobil
için 1 434 kg CO₂ olarak belirlenmiştir.
Elektrikli otomobillerin üretim sürecinde, özellikle batarya imalatından kaynaklanan
yüksek emisyonlar dikkat çekmektedir. 1,5 ton ağırlığındaki bir elektrikli otomobilin
üretiminde yaklaşık 9 ton CO₂ emisyonu oluşurken, aynı ağırlıktaki içten yanmalı
motorlu bir araçta bu değer 6 ton CO₂’dir. Buna rağmen kullanım aşamasında elektrikli
otomobillerin daha düşük emisyon ürettiği görülmektedir. Türkiye’nin mevcut elektrik
üretim yapısı dikkate alındığında, elektrikli ve benzinli otomobillerin toplam
emisyonlarının yaklaşık dört yıl içinde dengelendiği, yenilenebilir enerji payının artması
durumunda ise bu sürenin iki yıla kadar düştüğü belirlenmiştir. Elektrikli otomobillerin
kullanım aşamasında karbon emisyonu oluşturmaması nedeniyle, 2025 yılında 0,256 Mt
CO2 eşdeğeri emisyonun oluşumu engellenmiştir.