TİROİD KANSERİNDE ANTİPSİKOTİK TİYORİDAZİN İLACININ ANTİKANSER POTANSİYELİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, BİYOLOJİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞEN SAĞNAK
Danışman: Ferda Arı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiroid kanseri, endokrin sistemin en yaygın malignitesi olup genel popülasyonun yaklaşık %2'sini etkilemektedir. Cerrahi rezeksiyon ve radyoaktif iyot tedavisi çoğu hastada başarılı sonuçlar sağlasa da yaklaşık %20'sinde tümör rekürrensi, %10'unda ise uzak organ metastazı gelişebilmektedir. Bu durum, mevcut tedavi yaklaşımlarının yetersiz kaldığı hastalarda alternatif terapötik stratejilerin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Son yıllarda ilacın yeniden konumlandırma stratejisi, yeni antikanser ilaçların keşfinde umut vaat eden bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Özellikle dopamin reseptör antagonistleri sınıfına ait antipsikotik ilaçların antitümoral etkileri üzerine yapılan çalışmalar dikkat çekmektedir. Bu tez çalışmasında, antipsikotik bir ilaç olan tiyoridazin hidroklorür (THC)'ün, papiller tiroid kanseri hücre soyu (TPC-1) üzerindeki antikanser etkileri değerlendirilmiştir. Tez çalışmasında, THC'nin TPC-1 hücrelerinin canlılığını hem doza hem de zamana bağlı olarak anlamlı düzeyde azalttığı bulunmuştur. Buna ek olarak, THC'nin Nthy Ori 3-1 sağlıklı tiroid hücrelerinde, TPC-1 hücre soyuna kıyasla daha düşük düzeyde toksisiteye yol açtığı gözlemlenmiştir. THC'nin hücre ölüm mekanizması olarak apoptozu desteklediği belirlenmiştir. İlacın ayrıca hücrelerin koloni oluşturma kapasitesini ve migrasyon potansiyelini (hücre göçünü) inhibe ettiği saptanmıştır. Western blot analizi ve real-time PCR (qPCR) yöntemleri ile yapılan çalışmalar, THC'nin hem dışsal (ekstrinsik) apoptotik yol üzerinden etkili olan pro-apoptotik gen ve protein ekspresyonlarını artırdığını hem de içsel (intrinsik) yolun önemli bir düzenleyicisi olan anti-apoptotik BCL-2 düzeylerini azalttığını göstermiştir. Sonuç olarak, elde edilen bulgular THC'nin papiller tiroid kanseri hücrelerine karşı güçlü bir antikanser etki gösterdiğini ve potansiyel bir terapötik ajan olabileceğini ortaya koymaktadır. Ancak bu etkinin klinik geçerliliğinin netleştirilebilmesi için ileri düzey in vivo ve farmakodinamik çalışmalarla desteklenmesi büyük önem taşımaktadır.