Evsizler için üretilecek modüler yaşam birimlerinin tasarım kriterleri üzerine bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAMİLE DİLARA KÜL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Miray Gür

Eş Danışman: Sibel Polat

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Evsizlik, günümüzde küresel ölçekte karşılaşılan en ciddi sorunlardan biridir ve bu durum Türkiye'de de potansiyel bir tehdit düzeyine ulaşmıştır. Dünya genelinde evsiz sayısının giderek arttığı gözlemlenmekte ve evsizlerle ilgili çalışmaların önem kazanacağı düşünülmektedir. Gelişmiş ülkelerde evsizlik sorununun çözümüne yönelik çeşitli kurum ve organizasyonların başarılı uygulamaları ve etkin politikaları olduğu görülmektedir. Bu çalışmalar mimari açıdan tasarlanacak evsiz yaşam birimlerinin tasarım ve uygulama sürecine yön veren uygulamalardır. Türkiye'de de evsizler için yapılacak mimari çalışmalara ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, evsizlik sorununu mimari açıdan incelemek, evsizler için geliştirilecek modüler yaşam birimlerinin tasarım kriterlerini belirlemek ve Türkiye'de evsizler için üretilecek mimari projeler için öneriler geliştirmektir. Tez çalışmasında öncelikle, literatür araştırması kapsamında evsizler için modüler yaşam birimlerinin tasarım kriterlerine ilişkin yerleşim, mekansal ve yapısal ölçekteki kriterler belirlenmiş ve analiz çerçevesi oluşturulmuştur. Bu kapsamda, gelişmiş ülkelerdeki uygulanmış ve tasarım düzeyinde olan evsizler için üretilmiş modüler yaşam birimi örnekleriyle birlikte yazara ait tasarım düzeyinde olan proje de analize dahil edilerek toplam sekiz örnek belirlenen kriterler bağlamında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme sonucunda, çalışma mimarlık bina bilgisi alanında yapıldığından örneklerin analizinde yerleşim ve mekansal ölçeklerine odaklanılmış, örneklerin tasarım kriterleri tespit edilmiş ve örnekler hem literatürdeki kriterlerle hem de birbiriyle karşılaştırılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda, Türkiye'de evsizler için üretilecek modüler yaşam birimlerinin tasarım kriterlerine yönelik öneriler geliştirilmiştir. Bu çalışmanın, gelişmekte olan ülkeler için mimari açıdan örnek teşkil edebileceği ve Türkiye'de belediyeler ve merkezi yönetim için uygulanabilirlik konusunda bir rehber olabileceği öngörülmektedir.