Geleneksel ve Dijital Minnettarlık Müdahalelerinin Üniversite Öğrencilerinde Psikolojik Dayanıklılık Üzerindeki Etkileri ve Algılanan Sosyal Desteğin Aracı Rolü: Deneysel Bir Çalışma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HİLAL GÜR
Danışman: Nagihan Oğuz Duran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada geleneksel (kâğıda dayalı minnettarlık yazma) ve dijital (başkalarının görebileceği şekilde dijital platformda minnettarlık yazma ve anonim olarak dijital fotoğraf yoluyla minnettarlık ifade etme) olmak üzere üç farklı minnettarlık müdahale yönteminin bireylerin psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek ve minnettarlık üzerindeki etkileri karşılaştırılmış ve minnettarlık ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide sosyal destek algısının aracı rolü incelenmiştir. Minnettarlık müdahalelerinin etkinliği üç ölçüm (ön-test, sontest ve izleme testi) ve dört gruplu (geleneksel minnettarlık yazma, dijital minnettarlık yazma, dijital fotoğrafa dayalı minnettarlık ve kontrol) deneysel bir desenle test edilmiştir. Deney gruplarına 3 hafta süren müdahale yöntemleri uygulanırken kontrol grubuna herhangi bir işlem yapılmamıştır. Ölçme aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Minnettarlık Ölçeği", "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği", "Minnettarlık Çalışması Değerlendirme Formu" ve "Minnettarlık Takip Formu" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS ve SPSS PROCESS macro (Model 4) kullanılarak yapılmıştır. Katılımcıların zaman ve grup içerisindeki değişimini anlamak amacıyla kullanılan karma MANOVA (Mixed MANOVA) sonucunda zamana göre minnettarlık ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinde anlamlı artışlar gözlenmiş olup bu etkilerin kalıcılığını koruduğu ancak algılanan sosyal destek düzeylerinde zaman içinde değişim olmadığı görülmüştür. Gruplara göre karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Geleneksel ve dijital müdahalelerin katılımcılarda farkındalık artışı ve olumlu düşünce gelişimini desteklediğini göstermiştir. Dijital müdahale olan gruplarda sosyal destek algısı güçlenmiş; geleneksel müdahale grubunda sosyal etkileşim sınırlı kalmıştır. Bu sonuçlar deney gruplarında psikolojik dayanıklılık, algılanan sosyal destek ve minnettarlık düzeyleri birlikte değerlendirildiğinde zaman içinde anlamlı artışlar olduğunu ve müdahalelerin deney grupları içinde grup fark etmeksizin etkili olduğunu gösterirken, kontrol grubunda ise anlamlı değişim gözlenmemiştir. Ancak deney grupları ile kontrol grubu arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Son olarak bulgular minnettarlık ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkide algılanan sosyal desteğin zaman içinde değişkenlik gösteren bir aracılık rolü üstlendiğini ortaya koymaktadır.