Kauçuk Titreşim Sönümleyicilerinde Yüksek Frekanslardaki Dinamik Katılaşmanın Geometrik Tasarım Yoluyla Kontrolünün Deneysel ve Sayısal İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Otomotiv Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KUBİLAY SANCAKZADE

Danışman: Murat Yazıcı

Özet:

Kauçuk bazlı titreşim sönümleyiciler, otomotiv, havacılık ve endüstriyel uygulamalarda 

yaygın olarak kullanılmakta olup titreşimleri azaltarak sistem dayanıklılığını 

artırmaktadır. Ancak yüksek frekanslarda bu bileşenler, frekansa bağlı rijitlik artışı 

(dinamik katılaşma) sergileyerek yalıtım performansını olumsuz etkiler. Bu çalışmada, 

kauçuk izolatörlerin yüksek frekanstaki davranışlarını iyileştirmek amacıyla geometrik 

optimizasyon yaklaşımı benimsenmiştir. Çalışma, endüstride kullanılan bir kauçuk 

takozun yüksek frekanslı rijitlik özelliklerinin incelenmesine odaklanmıştır.

Malzemenin doğrusal olmayan elastik ve zamana bağlı viskoelastik özellikleri 

modellenmiş; 1000 Hz’e kadar gerçekleştirilen dinamik deneylerle rijitlik-frekans ilişkisi 

belirlenmiş ve sonlu elemanlar yöntemi (FEM) ile doğrulanmıştır. Özellikle 200–300 Hz 

aralığında, parça geometrisinin etkileri değerlendirilmiş; ana kütle sabit tutulup yalnızca 

kanatçık geometrilerinde farklı tasarımlar uygulanmıştır.

Sonuçlar, belirli geometrik oranların yüksek frekansta dinamik katılaşmayı azaltarak 

titreşim yalıtım performansını iyileştirdiğini göstermektedir. Bu yönüyle çalışma, kauçuk 

bazlı sönümleyicilerin performansına yönelik tasarım ve optimizasyon yaklaşımlarına 

katkı sunmaktadır.