Mobil Tabanlı Oyunlaştırılmış Fiziksel Aktivite Programının Ortaokul Öğrencilerinde Fiziksel Aktivite, Sağlıkla İlgili Fiziksel Uygunluk Ve Fiziksel Okuryazarlık Düzeylerine Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HASİBE ÇORUH
Danışman: Nimet Haşıl Korkmaz
Özet:
Bu araştırmanın amacı, oyunlaştırılmış fiziksel aktivite programının, öğrencilerin adım sayısı ve egzersiz hedeflerine ulaşma davranışları ile fiziksel okuryazarlık, fiziksel uygunluk ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çalışma, tek kör küme randomize kontrollü 12 haftalık müdahale çalışmasıdır. Çalışma ODG, OsızDG ve KG gruplarından oluşmaktadır. ODG’ye oyunlaştırma temelli fiziksel aktivite programı uygulanırken, OsızDG’ye oyunlaştırma içermeyen fiziksel aktivite programı uygulanmıştır. KG ise herhangi bir fiziksel aktivite programı uygulanmamıştır. Fiziksel aktivite programı günlük adım hedefi ve egzersiz hedeflerinden oluşmaktadır. Fiziksel aktivite programı takibi için “Hareket Zamanı” mobil uygulaması ve portolyo defteri kullanılmıştır. Adım sayısı için “Yamax PW-610/611” adım sayarlar kullanılmıştır. 51 (ODG:16, OsızDG:16, KG:19) öğrenci çalışmayı tamamlamıştır. Veriler adım sayısı ve egzersiz hedeflerine ulaşma gün sayısı, fiziksel okuryazarlık ölçeği (CAPL-2), fiziksel uygunluk testleri ve ÇFAÖ ölçekleri ile mobil uygulama ve portfolye defteri aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde bağımsız örneklem t-testi ve iki yönlü anova kullanılmıştır. Bulgular, ODG’nin adım sayısı ve egzersiz hedeflerine ulaşma gün sayısında OsızDG’ye kıyasla istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Ayrıca ODG’de fiziksel okuryazarlık değişkeninde özellikle fiziksel yeterlik, günlük davranış, motivasyon ve özgüven boyutlarında anlamlı gelişmeler elde edilirken, bilgi ve anlayış boyutunda anlamlı bir değişim gözlenmemiştir. Fiziksel uygunluk açısından yalnızca bazı performans bileşenlerinde sınırlı düzeyde anlamlı gelişmeler belirlenmiş, fiziksel aktivite düzeyinde ise anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Etki büyüklüğü analizleri, özellikle davranışsal değişkenler ve fiziksel okuryazarlık boyutlarında oyunlaştırmanın güçlü bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, oyunlaştırma temelli fiziksel aktivite programı müdahalelerinin çocuklarda aktif yaşam davranışlarını artırmada ve fiziksel okuryazarlığın duyuşsal ve davranışsal boyutlarını geliştirmede etkili bir yaklaşım olduğu söylenebilir.