Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin verim ve kalite özellikleri bakımından performanslarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAMET KOÇ

Danışman: Esra Aydoğan Çifci

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada 9 adet Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L) çeşidinin Marmara Bölgesi/Ergene Bölümünde verim ve kalite özellikleri bakımından performanslarını incelemek amacıyla Edirne/Merkez/Sarayakpınar ve Tekirdağ/Süleymanpaşa/Karaevli deneme alanlarında 2020-2021 yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme deseninde dört tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırma incelenen özelliklerden elde edilen sonuçlarına göre çeşit ortalamaları; başaklanma süresi 183,37-190,50 gün, bitki boyu 82,50-102,50 cm, başakta tane sayısı 54,00-64,12 adet, bin tane ağırlığı 33,55-38,57 g, hektolitre ağırlığı 73,35-79,75 kg/hl, tane verimi 585,50-857,37 kg/da, yatma dayanımı % 55,00-100 ve soğuk zararı ise 1,62-2,87 aralığında değişmiştir. Kalite kriterleri bakımından ise ortalama değerler tane sertliği için % 47,78-77,25, un veriminde % 59,76-63,90, protein oranı için %10,62-14,18, zeleny sedimantasyon değerinde 37,37-69,50 ml ve beklemeli zeleny sedimantasyon değeri için ise 36,50-72,00 ml, Yaş glüten miktarında % 19,35-29,52, glüten indeks değeri için % 83,60-98,75, alveograf enerji değeri için 162,50-391,50 J ve farinograf su absorpsiyonunda % 53,13-62,65 ve yumuşama derecesi için ise 9,12-7,75 BU olarak belirlenmiştir. Deneme sonucunda LG RUFO çeşidinin tane verimi bakımından, RUMELİ çeşidinin ise kalite bakımından en iyi performansa sahip olduğu saptanmıştır. Ancak deneme materyali içinde en uzun bitki boyuna sahip olması ve dolayısıyla yatma dayanımının diğer çeşitlere göre daha az olması ve tane verimi bakımından deneme ortalamasının altında kalması bu çeşit için dezavantaj olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte yüksek tane verimi ile dikkati çeken LG RUFO çeşidinin de kalite kriterleri bakımından kabul edilebilir değerler aldığı gözlenmiştir.