Bursa, Hisar-Arkeopark Kazılarından Lüle Buluntuları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, SANAT TARİHİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Korkmaz

Danışman: Filiz İnanan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Başta tütün olmak üzere farklı keyif verici bitkileri içmek için kullanılan lüle, sigara alışkanlığının ortaya çıkışına kadar Osmanlı sosyal hayatının önemli bir unsuru olmuştur. Tütün ve tütün içme aparatı olan lüle, dünyanın diğer bölgelerinde olduğu gibi Osmanlı İmparatorluğu'nda da kullanılmış ve üretilmiştir. Türkiye'deki müzelerin koleksiyonlarında ve depolarında çok sayıda lüle yer almaktadır. Lüleler genellikle iki gruba ayrılır. Saray için üretilenler ve halk için üretilenler. Saray için üretilenler genellikle "Tophane İşi" olarak adlandırılır. Diğer grup ise Halk Tipi'dir. Bu çalışmanın konusu olan Bursa-Tophane Bölgesi'nde çeşitli zamanlarda yapılan kazılarda ortaya çıkarılan lüleler, önemli bir eser koleksiyonu oluşturmaktadır. Bu araştırmada, 2019 kazı sezonunda keşfedilen 46 lüle incelenmiştir. Lüle eserleri 18. ve 19. yüzyıllara tarihlenmektedir. Ayrıca, araştırma çizim ve resimlerle desteklenmiştir.