Spinoza'nın töz merkezli metafiziği temelinde conatus kuramı üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET FATİH ELMAS
Danışman: METİN BECERMEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Felsefenin en ciddi ve esas problemlerinden biri, ?varlık? ile ?oluş? arasındaki ilişkiyi açıklama noktasında ortaya çıkar. Varlık alanı insan zihninde ?ideler?le ideal olarak tesis edilir ve paradoksal bir biçimde insan zihninin kendisinin tesis ettiği ideal alan doğrultusunda veya gölgesinde oluş alanında yaşam sürülür. Bu bakımdan, bir bütün olarak olgusal alan idelerle kurulan varlık alanıyla veya idelerin sunduğu idealler ölçüsünde determine edilir. Bu ideler ?doğru? ve ?yanlış? olabilirler. Yanlış bir ide kendi içerisinde tutarsız veya düzensiz bir saçmalık değildir, fakat onun da tıpkı doğru bir idede olduğu gibi kuralları ve bir dizgesi vardır. Bu bakımdan, yanlış ideler sistemin bir parçası olarak doğrunun oluşumu açısından zorunlulukla bulunur. Filozof, Hegel?in ifadesiyle, dar anlamda kavramlarla değil, idelerle uğraşandır. Bu bakımdan, filozofun işi, her şeyden önce yanlış olanı teşhis ve teşhir etmek ve ardından doğru olanı ortaya koymak suretiyle yanlış olanı zihinlerden ötelemektir. Yanlış olanı ortaya koymak, yanlışlığın kaynaklandığı temelleri ifşa etme anlamına gelir. Bu bakımdan, insanın yaşam veya eylemsellik alanında kendisinde doğası gereği ve potansiyel olarak bulunan güçlerini, şu ya da bu aşkın birtakım belirleyici idelerden dolayı aktüelleştiremediği bir düzeni ilk önce problemleriyle birlikte ifşa eden ve sonrasında ifşa ettiği düzeni arzu ve özlemleri ölçüsünde yeniden tesis eden önemli filozoflardan biri, Benedictus de Spinoza?dır. Bu çalışmada, insanın yaşam alanında mevcut düzen(ler)in aşkın bir varlık idesi-anlayışı temelinde belirlenen ?insan idesi?nden kaynaklanan ?insan doğası?yla ?insanın esas özü?ne uygun bir yaşam sürmediği yönündeki düşüncesinden hareketle, yeni bir insan doğası ve dolayısıyla onun kendisinde temellendiği bir ?varlık? ya da ?Tanrı? kavrayışı oluşturma noktasında Spinoza felsefesi üzerine, onun en temel kuramlarından olan conatus kuramı ekseninde metafizik ve etik bir düzlemde inceleme yapılacaktır. Anahtar Sözcükler:Töz Tanrı Öznitelikler Modus Potentia Agendi Conatus İnsan