Türkiye'de yenilenebilir enerji teknolojilerinin binalarda kullanımına yönelik model önerisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, YAPI BİLGİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA CESUR

Danışman: Nilüfer Taş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Artan enerji ihtiyacı ile binalarda enerjiyi etkin kullanma, yenilenebilir enerji teknolojilerinin kullanılması konuları önemli hale gelmektedir. Bina üretim süreci, çok aktörlü, çok fazla karar ve ölçüt içeren, nitel ve nicel verilerin bir arada yer aldığı karmaşık bir süreçtir. Bu süreç gereksinimlere bağlı olarak karar verme eylemi gerektirir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yenilenebilir enerji teknolojilerinin (YET) binalarda kullanılmasına ilişkin karar vermede etkili kriterlerin belirlenmesi, kriterlerin önem derecelerinin ortaya konması, kriterlerle teknolojilerin karşılaştırılması ve yenilenebilir enerji teknolojilerinin yaygın olarak kullanılmasına yönelik bir öneri karar verme modelinin tanımlanmasıdır. Çalışma nitel ve nicel araştırma yöntemleri ile yürütülmüştür. Literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda, bina tasarımı sürecini etkileyen aktörlerden (mimar, mühendis, danışman, işveren, kullanıcı) oluşan uzman grupla derinlemesine görüşme yöntemi ile YET'in kullanılması konusunda ana kriterler ve alt kriterler belirlenmiştir. Belirlenen kriterlerin önem derecelerinin ortaya konması, kriterlerle teknolojilerin karşılaştırılması ve uygun teknolojinin seçimine karar verilebilmesi için Analitik Hiyerarşi Prosesi kullanılarak öneri model oluşturulmuştur. Karar verme modelinin bina üretim sürecinde YET ile ilgili kriterlerin belirlenmesi, ağırlıklarının bulunması ve uygun teknolojiye karar vermede kullanılabileceği ön görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Analitik hiyerarşi prosesi, bina üretimi, kriterler, karar verme, yaygınlaştırma, yenilenebilir enerji teknolojileri