Sayısal toprak kütüphanesi destekli vıs-nır teknolojisi ve mekânsal analiz yöntemleri ile yönetim bölgelerinin ve değişken oranlı gübreleme haritalarının oluşturulması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TARIMSAL MAKİNE SİSTEMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİHAL SALI

Danışman: Selçuk Arslan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Değişken oranlı gübre uygulamaları için bir tarladan çok sayıda örnek alınması, analiz maliyetlerini artırmaktadır. Az sayıda toprak örneği kullanarak tarladaki besin elementlerinin değişkenliğini yüksek bir doğrulukla belirlemek ise mümkün değildir. Bu çalışmanın amacı; az sayıda toprak örneği, toprak spektrometresi ve dijital toprak kütüphanesi kullanarak bazı bitki besin elementlerinin tarla içi değişkenliğini yüksek belirleme katsayıları ile belirlemek ve değişken oranlı gübreleme haritalarını oluşturmaktadır. Bunun için yaklaşık 6.3 ha'lık bir tarlada ızgara yöntemine göre 18 noktadan 30 cm derinlikten toprak örnekleri alınmış ve pH, P, K, Organik Karbon, kireç ve tekstür analizleri yapılmıştır. Toprak örnekleri ikiye bölünerek yarısı toprak analiz laboratuvarına gönderilmiş, yarısı ise spektrometrik analizlerde kullanılmıştır. Toprak analiz sonuçları, ele alınan toprak özelliklerinin Ters Mesafe Ağırlıklandırılması (IDW) yöntemiyle haritalanması için kullanılmıştır. Spektrometrik analiz için RStudio kullanılmıştır. Toprak özellikleri için PLSR modelleri, bir defalık çapraz doğrulama (LOOCV) yoluyla geliştirilmiştir. Alınan 18 toprak örneğinin spektrasına ek olarak bir dijital kütüphaneden de 18 spektra alınarak kullanılmış ve belirleme katsayıları yükseltilmeye çalışılmıştır. Buna göre, dijital kütüphaneden eklenen veriler P, K ve OC için daha yüksek bir R² (0.74, 0.84, 0.75) ve RPD (2.03, 2.66, 2.13) değeri elde edilmesini sağlamıştır. pH ve kireç için kayda değer bir yükselme gözlemlenmemiştir (R²=0.63, 0.92; RPD=1.8, 4.39). Modelin iyi bir performans gösterdiği sonucuna varılmıştır.