Kumulus hücresi ekstraselüler matriksi kullanılarak gerçekleştirilen sperm hazırlama protokollerinin semen parametreleri, fertilizasyon kapasitesi ve sperm DNA fragmantasyonu üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Tıp Fakültesi, TEMEL TIP BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SABINA AGHAYEVA
Danışman: Duygu Gök Yurtseven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, üremeye yardımcı tedavide (ÜYTE) kullanılan sperm hazırlama teknikleri sırasında kullanılan kültür medyumuna, kumulus hücresi ekstrasellüler matriksi (CCEMC) eklenmesinin rutin sperm parametrelerine, fertilizasyon kapasitesine ve sperm DNA fragmantasyonu üzerine etkileri belirlenerek sperm ayrıştırma tekniklerinde kullanılan protokollerin karşılaştırmalı analizlerinin gerçekleştirilmesi amaçlandı. Çalışmada, normozoospermik 30 farklı erkek hastadan alınan ejakülat örneği ile bu hastaların eşlerinden toplanan kumulus-oosit kompleksleri kullanıldı. Her hastadan alınan semen örneği 5 eşit volüme bölünerek kontrol, dansite gradiyent (DG), dansite gradiyent + kumulus hücresi ekstraselüler matriksi (DG+K), swim-up (SU) ve swim-up + kumulus hücresi ekstraselüler matriksi (SU+K) olmak üzere 5 grup oluşturuldu. Elde edilen sonuçlara göre, tüm deney gruplarında sperm konsantrasyonunun kontrol grubuna göre belirgin şekilde düşük olduğu, özellikle swim-up uygulanan grupta anlamlı farkın olduğu görüldü. Motilite oranının en yüksek (SU+K) grubunda olmak üzere, (DG+K) ve SU gruplarında da anlamlı düzeyde artış gösterdiği belirlendi. TPMSS değeri ise SU ve (SU+K) gruplarında anlamlı şekilde azaldı. Morfoloji açısından gruplar arasında belirgin bir fark bulunamadı. Canlılık oranının, CCECM ilaveli gruplarda dikkat çekici şekilde artış gösterdiği, kontrol grubuna kıyasla tüm deney gruplarında bu anlamlı artışın devam ettiği görüldü. Akrozomal reaksiyon kapasitesini gösteren ARIC skorları da (DG+K) ve (SU+K) gruplarında anlamlı şekilde yüksek bulundu. Ayrıca, DNA hasarını yansıtan DFI değerlerinin bu iki grupta anlamlı şekilde daha düşük olduğu ve CCECM katkısının DNA bütünlüğünü koruyabileceği gösterildi. Sonuç olarak, farklı sperm yıkama teknikleri sırasında kullanılan kültür medyumuna CCECM ilavesinin özellikle swim-up yöntemiyle birlikte kullanıldığında sperm kalitesini ve verimliliğini arttırıcı şekilde etki yaptığı belirlendi. Uygulanan yöntemin ÜYTE yaklaşımında erkek infertilite tedavisi için uygulanabilir bir teknik olacağı düşüncesindeyiz. Anahtar Kelimeler: Kumulus hücresi ekstraselüler matriksi (CCECM), sperm kalitesi, dansite-gradiyent (DG), swim-up (SU), DNA fragmantasyonu, akrozom reaksiyonu.