ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN PSİKOLOJİK İHTİYAÇ DOYUMLARI İLE SOSYAL VE DUYGUSAL BAŞ ETME OLARAK HARCAMA DAVRANIŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİDE ÖZNEL İYİ OLUŞUN ARACI ROLÜNÜN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BİLGENUR ARPAĞ

Danışman: Nagihan Oğuz Duran

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde psikolojik ihtiyaç doyumunun alt boyutları olan ilişkisellik ihtiyaç doyumu, yeterlilik ihtiyaç doyumu ve özerklik ihtiyaç doyumu ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama davranışı arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracı rolünü incelemektir. Bu amaçla gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubu, Bursa Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsünde bulunan 12 fakültede öğrenim gören, yaşları 17 ile 38 arasında değişen (𝑋̅=20,99, SS=2,25) 628 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama işleminin ardından G*Power 3.1 programı Post- Hoc testi yapılmış, araştırmanın %97 güç ve %99 güven aralığında olduğu belirlenmiştir. Ölçme aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği (Vural Yüzbaşı, Oktay ve Turan, 2021), Öznel İyi Oluş Ölçeği (Tuzgöl Dost, 2005) ve Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği (Kardaş ve Yalçın, 2018) kullanılmıştır. Araştırmada SPSS ve SPSS PROCESS macro (Model 4) kullanılmıştır. Aracılık analizi sonucunda ihtiyaç doyumunun alt boyutlarının her üçü ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama davranışı arasında öznel iyi oluşun tam aracı rolü olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, alanyazın çerçevesinde tartışılmış; araştırmacılar, ulusal ve yerel yönetimler, uygulamacılar ve psikolojik danışmanlar için önerilerde bulunulmuştur.