Ibn Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr'inde münâsebet ilmi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, Temel İslam Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OMAR M.O. ABULAIL
Danışman: Celil Kiraz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İslam âlimi İbn Âşûr'un tanıtılması ve münâsebet ilminin tarifi bulunmaktadır. İbn Âşûr ve onun bırakmış olduğu eserleri ve kitapları hakkında bilgiler sunulmuştur. Bunun yanında tezin ana konusu olan tefsiriyle ilgili kapsamlı malumatlar zikredilmiştir. Yazarın tefsirinin başında zikretmiş olduğu mukaddimelere detaylı bir şekilde yoğunlaşılmış ve İbn Âşûr'un tefsirindeki metodu genel olarak ifade edilerek bu bölüm tamamlanmıştır. Birinci bölümün ikinci kısmında münâsebet ilminden bahsedilmiştir. Bu ilmin tanımı, bu ilmin ortaya çıkışı ve şu anki durumuyla ilgili bilgilerin zikredilmesi yanında âlimler arasında (tartışılan) bu ilmin problemleri dile getirilmiş ve bu ilme karşı çıkan ve tenkit edenler ile bu ilim taraftarlarının konumları ifade edilerek bunların görüşleri karşılaştırılmıştır. Daha sonra da münâsebet ilminin önemi, faydaları ve son olarak bu konuyla ilgili yazılmış önemli kitap isimleri açıklanmıştır. İkinci bölümün konusu ise İbn Âşûr'un "et-Tahrîr ve't-Tenvîr" isimli tefsirinde münâsebet ilmini ifade ederken takip ettiği metot ve kaidelerdir. Zira onun metodu tezin konusu hakkında bize fayda vermekte ve gelecek bölümleri anlama hususunda da okuyucuya kolaylık sağlamaktadır. Bu bölümde İbn Âşûr'un metodu gerek âyetler arasında ve gerekse sûreler arasında olsun münâsebetler karşısındaki konumu açıklanmıştır. Bu arada metodu hakkında başka noktalara da parmak basılmıştır. Üçüncü bölümde "et-Tahrîr ve't-Tenvîr" tefsirinden münâsebetlerle ilgili pratik örnekler verilmiştir. Kur'ân âyetleri ve sûrenin bölümleri arasındaki münâsebetler ile bu münâsebetlerin açıklanması ve müfessirlerin sözleri arasındaki mukayeseler ve de münâsebet konusunun izahları bulunmaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise İbn Âşûr'un özgün ve uzman olduğu ve tefsirinde ifade ettiği münasebetlerden bahsedilmektedir. Bu münâsebetler de kıssalarda, fâsılalarda ve kasem ile kendisine kasem edilen arasındaki münâsebetler olmak üzere üç kısımdır. İşte bu kısımlar örnekler verilerek detaylı bir şekilde açıklanmıştır.