Tarihi Yapıların Restorasyonu Için Yeni Nesil Harçların Geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğçe KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Adem Doğangün
Eş Danışman: Ali Mardani
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, tarihi yapıların özgün malzeme özellikleriyle uyumlu, mekanik performansı artırılmış ve sürdürülebilir kireç esaslı bir tamir harcı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Anadolu'da yaygın olarak kullanılan Horasan harcının bileşenleri, fiziksel ve mekanik özellikleri, hasar mekanizmaları ve tamir malzemesi seçim kriterleri detaylı bir araştırma sonucunda incelenerek oluşturulmuştur. Elde edilen teorik veriler doğrultusunda beş aşamadan oluşan sistematik bir deney programı tasarlanmıştır. Birinci aşamada, harçların kuruma ve büzülmeye bağlı çatlak oluşumuna karşı performansını iyileştirmek amacıyla katkı maddeleri ile kuruma büzülmesinin kontrolü araştırılmıştır. İkinci aşamada, farklı puzolan tipleri ve inceliklerinin taze ve sertleşmiş harç özelliklerine etkileri araştırılmıştır. Üçüncü aşamada, agrega tipi ve tane dağılımının mekanik performans üzerindeki rolü değerlendirilmiştir. Dördüncü aşamada, su/toplam kuru malzeme ve bağlayıcı/agrega oranlarının optimizasyonuna yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Son olarak, beşinci aşamada geliştirilen optimum Horasan harcının performansı, geleneksel pişmiş kil tuğlalarla oluşturulmuş duvar prizması ve duvar örnekleri üzerinde basınç, kesme ve çapraz basınç deneyleriyle test edilmiş ve harç-tuğla arayüzü ve sistem davranışı analiz edilmiştir. Deneysel bulgular, geliştirilen harcın hem estetik hem de yapısal açıdan ideal özelliklere sahip olduğunu, tarihi dokuyu koruduğunu, endüstriyel üretim ve sürdürülebilir restorasyon uygulamaları için uygun olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, tarihi yapıların korunmasında bilimsel temelli, uzun ömürlü ve orijinal malzeme uyumlu çözümler sunmak açısından önemli bir katkı sağlamaktadır.