Bir mizah unsuru olarak klasik Arap nevadirinde gramatikal ve linguistik merviyât

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, İLAHİYAT FAKÜLTESİ, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL KAYA

Danışman: Şener Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, klasik Arap edebiyatında dilbilimsel ve gramatikal unsurların mizahi bir araç olarak nasıl kullanıldığını incelemektedir. Araştırmanın amacı, Hicri III. asırdan günümüze kadar uzanan dönemde yazılmış Arap metinlerinde dil hataları ve kelime oyunlarının mizahi yönlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın önemi, dilin mizah yaratmadaki gücünü ve bu unsurların dönemin dil anlayışına ve kültürel bağlamına nasıl yansıdığını göstermesidir. Çalışma, klasik Arap edebiyatındaki mizahi anlatıları yer yer modern mizah örnekleriyle karşılaştırarak bu alanda Türk akademi çevrelerine yeni bir perspektif sunmayı hedeflemektedir. Araştırmada, Hicri III-X. yüzyıllar arasında yazılmış klasik Arap edebiyatı metinleri ile modern kaynaklar ve web sayfaları incelenmiştir. Geniş bir literatür taraması yapılarak, "dil hatası (lahn), kelime oyunu, gramatikal mizah" gibi anahtar kelimelerle ilgili materyaller toplanmıştır. Elde edilen materyaller tematik olarak gruplandırılmış ve bağlamında dilbilimsel analizleri yapılmıştır. İncelenen hikâyeler, şiirler, darb-ı meseller ve hikemi sözler Türkçeye serbest çeviri yöntemiyle çevrilmiş, anlatıların mizahi yönleri vurgulanmıştır. Metinlerin orijinal Arapça versiyonları da sunularak dilsel estetik boyutları korunmuştur. Bu çalışma, Arap edebiyatındaki dilsel ve gramatikal mizahın günümüz mizah anlayışıyla karşılaştırılmasına olanak tanımakta ve bu alanda önemli bir boşluğu doldurmaktadır.