Evsizler için barınma mekanlarının tasarımında psiko-sosyal gereksinimler üzerine bir inceleme: Kuala Lumpur örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, MİMARLIK FAKÜLTESİ, MİMARLIK, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MOHD KHAIZUL BIN MAKHTAR

Danışman: Belkıs Ece Şahin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Evsizlik, günümüzde büyük kentlerde yaşanan önemli problemlerden biridir. Farklı nedenlerle yaşadıkları çevrelerinden uzaklaşan insanlar ya da olumsuz alışkanlıklar sebebiyle normal hayatına devam edemeyen bireylerin karşılaştığı evsizlik sorunu karşısında, kentlerde barınma ortamlarının sağlanabilmesine gereksinim duyulmaktadır. Acil barınaklar, geçiş barınakları, hızlı yeniden yerleştirme ve kalıcı destekleyici konut çözümleriyle farklı evsizlik durumlarına uygun konut sağlama çözümlerine yer verilebilmektedir. Ancak mevcut ve yeni tasarlanan pek çok örneğin evsizlerin gereksinimlerini karşılamaması da eleştirilmektedir. Evsizlik durumunda kalan bireyler için sorunun sadece bir yaşam alanı bulamama durumu olmadığı, barınma ortamlarında yaşama katılımı destekleyecek yönde olanaklar sağlanmasına önem verilmesi gerektiğine de dikkat çekilmektedir. Psiko-sosyal gereksinimlerin dikkate alınması da bu açıdan önem taşımaktadır. Bu kapsamda çalışmada, evsizler için barınma mekânlarının tasarımında, kullanıcıların psiko-sosyal gereksinimlerini destekleyici bir ortamın yaratılması yönünde tasarıma yönelik kriterlerin tanımlanabilmesi ve barınma mekanlarının niteliğini değerlendirmeye yönelik bir analiz çerçevesinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Aidiyet, mahremiyet, destekleyici ortam atmosferi, rehabilitasyon ve sosyalleşme olarak tanımlanan gereksinimler bağlamında mekana yönelik kriterler tanımlanmaktadır. Evsizlik sorununun yoğun olarak yaşandığı kentlerden biri olması sebebiyle çalışma alanı olarak belirlenen Kuala Lumpur kentindeki en kapsamlı evsiz barınma ortamı bu çerçevede incelediğinde, tanımlanan kriterler açısından yetersiz yönleri olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın, psiko-sosyal gereksinimleri destekleyen evsizler için tasarlanacak barınma mekanlarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.