Toprağa uygulanan bazı insektisit, herbisit ve fungusitlerin entomopatojen nematod, heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının yönelim ve yayılımına etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, BİTKİ KORUMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERİÇ USTA
Danışman: İsmail Alper Susurluk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Entomopatojen nematodlar (EPN'ler) Rhabditida takımı, Steinernematidae ve Heterorhabditidae familyalarında yer alan, mikroskobik ipliksi solucanlar olarak bilinmektedirler. Biyolojik mücadele ajanı olan EPN'ler, bitki zararlılarıyla mücadelede önemli bir rol oynamaktadırlar. Toprak kökenli olan ve toprak içerisinde aktif olarak hareket eden bu nematodlar yaşam döngülerini tamamlamak için konukçuya ihtiyaç duymaktadırlar. Çoğunlukla doğal açıklıklardan konukçularına giren EPN'ler, taşıdıkları simbiyont bakteriler aracılığıyla konukçuların enfekte edip ölümüne neden olurlar. Bu enfeksiyon süreci, nematodların taşıdığı simbiyont bakterilerin böcek vücudunda üremesi ve toksinlerin salınmasıyla gerçekleşmektedir. Son zamanlarda kimyasal pestisitlerle beraber uygulanan EPN'lerin, beraber kullanıldıkları bu pestisitlerle uyumluluğunun bilinmesi önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma üllkemizde yaygın olarak kullanılan bazı pestisitlerin Heterorhabditis bacteriophora HBH hibrit ırkının davranışı ve yönelimi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda, çelik olfaktometreler içerisinde bu EPN türünün pestisitlerin varlığındaki genel yayılımı ve yönelim tercihi ölçülmüştür. Kullanılan pestisitler arasında Cypermethrin ve Difenoconazole'ün EPN'un genel yayılım oranlarını kontrol grubuna göre azaltmakta olduğu görülürken, diğer pestisit gruplarında ise istatistiksel olarak bir etki görülmemiştir. Bununla beraber ikili tercih değerlendirmelerinde ise Pyriproxyfen, Glyphosate, Fosetyl-Al ve Captan'ın bu EPN üzerinde itici/uzaklaştırıcı bir etkiye neden olduğu belirlenirken Cypermethrin ve Difenoconazole'ün çekici etki yaptığı ortaya konulmuştur. Spirotetramat ve Chlorantraniliprole'ün ise EPN'un tercihi üzerinde istatistiksel olarak önemli etkide bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu tez çalışması ile EPN'lerin pestisitlerle birlikte uygulanması durumunda pestisit seçiminin EPN'lerin arazideki başarısına önemli oranda etki etme potansiyelini göstermiştir. Pestisit-EPN ilişkisinin daha iyi anlaşılabilmesi için farklı EPN türleri ve pestisit çeşitleri ile arazi denemeleri kurulması gerekmektedir.