Okul Öncesi Dönemi Çocuklarda Atlarla Yapılan Fiziksel Aktivitenin Motivasyon ve Psikolojik İyi Oluş Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KEMAL YILMAZ
Danışman: Nimet Haşıl Korkmaz
Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemi çocuklarda yapılandırılmış beş aşamalı, atlarla yapılan fiziksel aktivite ve at destekli etkinliklerin, çocukların motivasyon ve psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, ön test ve son test araştırma tasarımına sahip yarı deneysel bir çalışmadır. Çalışmaya, bir devlet anaokulu bünyesindeki bir sınıfta bulunan 5-6 yaş grubu olan 24 okul öncesi çocuk dahil edildi. Araştırmanın verileri, “Sosyodemografik Özellikler Formu”, “Okul Öncesi Çocuklar İçin Motivasyon Ölçeği” ve “5/6 Yaş Çocukları İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği” kullanılarak toplanıldı. Araştırma kapsamındaki etkinlikler yapılmadan önce etkinlikleri kapsayan uygulamalar hakkındaki davranışlarını ve durumlarını belirlemeye yönelik ön test uygulaması yapıldı. Ön test uygulaması tamamlandıktan sonra, çocuklara toplam beş hafta boyunca her hafta farklı bir yapılandırılmış atlarla yapılan fiziksel aktivite ve at destekli etkinlik uygulatıldı. Bu fiziksel aktiviteleri ve etkinlikleri; doğal ortamı ve atı tanıma, ata yaklaşma, ata yaklaşma, dokunma ve okşama, atla ilgili görevleri kısmi olarak yapma, atı gezdirme ve besleme ile ata binme etkinlikleri oluşturdu. Tüm etkinlikler tamamlandıktan yaklaşık 10 gün sonra aynı ölçüm araçları ile araştırmanın son test uygulaması yapıldı. Verilerin analizinde, Wilcoxon İşaretli Sıralar testi, Spearman korelasyon analizi, Kruskal-Wallis testi ve Mann-Whitney U testi uygulandı. Araştırmaya katılan çocukların yapılandırılmış atlarla fiziksel aktivite ve at destekli etkinliklerden sonra, Okul Öncesi Çocuklar İçin Motivasyon Ölçeği alt boyutları son test puanlarının, ön test puanlarına göre anlamlı düzeyde arttığı bulundu. Ayrıca, at destekli etkinliklerden sonra çocukların 5/6 Yaş Çocukları İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği toplam ölçek son test puanın, ön test puanına göre anlamlı düzeyde arttığı belirlendi. Bu araştırma sonucunda, okul öncesi dönemi çocuklarda yapılandırılmış at destekli etkinliklerin ve atlarla fiziksel aktivitenin çocukların motivasyon ve psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerinde olumlu etkiye sahip olduğu görüldü.