Okul öncesi dönem çocuklarının ebeveyn ilişkileri ile problem davranışları ve mizaçları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Temel Eğitim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM AK ÇİÇEK
Danışman: Pınar Bağçeli Kahraman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, okul öncesi çocuklarda ebeveyn ilişkileri, problem davranışları ve mizaç özellikleri arasındaki ilişkileri incelemektedir. Nicel bir araştırma yaklaşımı ve ilişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan bu çalışma 2023-2024 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı Bursa ilinin Yıldırım ve Nilüfer ilçelerindeki 9 okul öncesi eğitim kurumundan eğitim alan 4-6 yaş grubu 186 çocuk, onların ebeveynleri ve öğretmenlerine odaklanmaktadır. Veri toplama süreci, araştırmacı tarafından hazırlanan "Aile Kişisel Bilgi Formu" aracının yanı sıra ebeveynler tarafından doldurulan "Çocuk-Anne Baba İlişki Ölçeği," "Anaokulu Sosyal Davranış Ölçeği" ve "Çocuklar İçin Kısa Mizaç Özellikleri Ölçeği" gibi standartlaştırılmış araçların kullanımını içermektedir. Analizler, SPSS programı kullanılarak, normal dağılım kontrolü ve geçerlilik-güvenirlik analizleri içermektedir. Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda verilerin normal dağılmadığının saptanmasıyla birlikte çocukların ebeveyn ilişkileri, problem davranışları ve mizaç özellikleri arasındaki ilişkiye yönelik Spearman Korelasyon analizi yapılmıştır. Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri, ölçeklerin demografik özelliklerle ilişkisini analiz etmek için uygulanmıştır. Sonuçlar, ebeveynlerle yaşanan çatışmanın artmasıyla çocukların tepkisel mizaç ve antisosyal davranış puanlarının arttığını, sıcakkanlılık ve sebatkarlık özelliklerinin ise azaldığını göstermektedir. Anaokulu davranış ölçeğindeki yüksek puanlar, sebatkarlık mizaç puanlarının azalmasıyla ilişkilidir. Ayrıca, çocukların sebatkarlık mizaç puanları arttıkça ritmiklik mizaç puanlarının arttığı ve çocukların tepkisel davranışlarının azaldığı gözlenmiştir. Araştırma sonucu erkek çocukların sıcakkanlılık-utangaçlık mizaç özelliği puanlarının kızlara göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ebeveyn eğitim düzeyleri ile çocukların sebatkarlık ve ritmiklik mizaç puanları arasında olumlu bir ilişki olduğu görülmüştür. Kardeşi olmayan ya da bir kardeşe sahip olan çocukların sebatkarlık mizaç puanlarının da daha yüksek olduğu bulunmuştur.