Fen eğitimi araştırmalarının bibliyometrik analizi için veri madenciliği yöntemleriyle bir yazılım geliştirilmesi ve uygulanması: BiBLoX örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, EĞİTİM BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR KESGİN
Danışman: Dilek Zeren Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, fen eğitimi araştırmalarının bibliyometrik analizi amacıyla veri madenciliği yöntemleri kullanılarak BiBLoX adlı bir yazılım geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Araştırmada, fen eğitiminde bibliyometrik analiz ve fen eğitiminde sürdürülebilirlik temaları temel alınarak bu konular ile ilgili yapılan araştırmalar incelenmiş, akademik iş birlikleri, atıf yoğunlukları ve yayın trendleri analiz edilmiştir. PRISMA metodolojisi benimsenerek Web of Science, Scopus ve TRDizin veri tabanlarından elde edilen geniş ölçekli veriler filtrelenmiş ve analiz edilmiştir. BiBLoX, otomatik veri çekme, bibliyometrik analiz yapma ve makine öğrenmesi ile eğilim tahminleri oluşturma yeteneklerine sahip olup, literatür tarama süreçlerini hızlandırarak araştırmacılara kapsamlı bir bakış açısı sunmaktadır. Geleneksel analiz araçlarından farklı olarak fen eğitimi literatürünü sistematik, görselleştirilmiş ve dinamik bir şekilde değerlendirme imkânı sağlamaktadır. Bulgular, fen eğitiminde sürdürülebilirlik temalı çalışmaların artan önemini ortaya koyarken, yapılan tahminler fen eğitimi araştırmalarının gelecekteki yönelimlerine dair öngörüler sunmaktadır. Çalışma, bibliyometrik analiz, veri madenciliği ve makine öğrenmesini bir araya getirerek fen eğitimi literatürüne metodolojik bir katkı sağlamakta ve BiBLoX'un akademik camiaya sunduğu yenilikçi olanakları vurgulamaktadır Yazılımın sunduğu ileri düzey veri görselleştirme özellikleri, bilimsel iş birliklerini, yayın eğilimlerini ve akademik ağları daha net bir biçimde ortaya koymaktadır. Araştırmanın bulguları, fen eğitiminde sürdürülebilirlik çalışmalarının artan önemini ve akademik literatürde nasıl bir evrim geçirdiğini sayısal veriler ışığında ortaya koymaktadır. BiBLoX yazılımı aracılığıyla yapılan bu analizler, araştırmacılar için literatürdeki boşlukları belirleme, yeni çalışma alanlarını keşfetme ve fen eğitimi politikalarının bilimsel verilere dayalı olarak şekillendirilmesine katkı sağlamaktadır.