Koroner arter bypass cerrahisi öncesi ameliyathane sürecine yönelik uygulanan hemşire navigasyon programının hastaların ameliyat öncesi anksiyete, kaliteli hemşırelik bakımı algısı ve stres hormonu düzeylerine etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP GÜRER

Danışman: Neriman Akansel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma koroner arter bypass graft cerrahisi öncesi ameliyathane sürecine yönelik geliştirilen hemşire navigasyon programının, hastaların ameliyat öncesi anksiyetesinin nasıl etkilendiğini, ameliyat sonrasında kaliteli hemşirelik bakımı algısını ve stres hormonu düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü olarak yapıldı. Araştırma Bursa ilinde SBÜ Bursa Şehir Hastanesi Kalp Damar Cerrahi Kliniğinde Şubat 2022-Mayıs 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmaya, dahil edilme kriterlerine uygun 60 hasta (müdahale grubu=30, kontrol grubu=30) randomize edildi. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından oluşturulan Hasta Tanıtım Formu, Amsterdam Preoperatif Anksiyete ve Bilgi Ölçeği, Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası kullanıldı. Hastaları perioperatif süreç hakkında bilgilendirmek amacı ile geliştirilen 9 dk 56 sn süren 2D animasyon filmi kullanıldı. İstatistiksel analizlerde SPSS (IBM SPSS Statistics 27) programı kullanıldı. Araştırmanın bulguları, tanımlayıcı istatistikler (sayı, yüzde ortalama, Ss, median) ile verildi. Normal dağılıma uygun ölçüm değerleri için parametrik testler (Independent Sample-t test ve Paired Sample test), normal dağılıma uygun olmayan ölçüm değerleri için ise parametrik olmayan (Mann-Whitney U ve Wilcoxon testi) testler kullanıldı. İki nitel değişkenin birbiriyle ilişkilerinin incelenmesinde Pearson-χ2 testi kullanıldı. Müdahale ve kontrol grupları tanıtıcı özellikleri birbirine benzerdi (p>0,05). Müdahale grubundaki hastaların ameliyattan bir gün önce anksiyete ve bilgi ölçeğinden aldıkları puanlar anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0,001), ameliyat sabahı ölçülen kortizol düzeyleri de düşük bulundu (p=0,025). Müdahale grubundaki hastaların Kaliteli Perioperatif Hemşirelik Bakım Skalası toplam puanlarının (133,30±19,18), kontrol grubundaki hastalardan (114,16±21,75) yüksek olduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu görüldü (p=0,001). Sonuç olarak, hemşire navigasyon programının hastaların ameliyat öncesi anksiyetesini ve stres hormon düzeyini azalttığı ve perioperatif kaliteli hemşirelik bakım algısını artırdığı belirlendi. Anahtar kelimeler; Hemşire navigasyon programı, stres düzeyi, bakım algısı