ÖSTROJEN RESEPTÖR MODÜLATÖRÜ TAMOKSİFEN VE 2-BENZOFURAN BAĞLI KALKON KOMPLEKS KOMBİNASYONUNUN MEME KANSERİ HÜCRELERİNDE ANTİKANSER ETKİ VE MEKANİZMALARININ ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ, BİYOLOJİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İPEK AYDIN
Danışman: Ferda Arı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meme kanseri, dünya çapında kadınlar arasında en yaygın görülen malignitedir. Çeşitli kemoterapi ajanlarının yaygın kullanımına rağmen, daha etkili ve hedefe yönelik tedavi stratejilerinin geliştirilmesi kritik öneme sahiptir. Östrojen reseptör inhibitörü olan tamoksifen, meme kanseri tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır; ancak gelişen direnç ve sınırlayıcı etkisi önemli sorunlar oluşturmaktadır. Normal hücrelere zarar vermeden sadece kanser hücrelerini hedefleyebilen yeni antikanser moleküllerinin belirlenmesi gerekmektedir. Doğal olarak bitkilerde bulunan kalkon türevleri, kemoterapötiklerin repertuarını zenginleştirmek için önemli bir ilham kaynağıdır. Kalkonların doğal ya da sentetik türevleri anti-kanser özellikleri açısından detaylı bir şekilde araştırılmaktadır. Bu tez çalışmasında, 2-benzforuan bağlı kalkon kompleksi ve östrojen reseptör inhibitörü tamoksifenin kombinasyonundan oluşan yeni tedavi yaklaşımının MCF-7 meme kanseri hücrelerinde antikanser aktivitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 2-benzofuran bağlı kalkon kompleksi, tamoksifen ve kombinasyon tedavisinin hücre canlılığına etkisi SRB yöntemi ile belirlenmiştir. Hücrelerde ölüm modunun (apoptoz/nekroz) belirlenmesi Anneksin-V/Hoechst/Propidyum İyodür üçlü boyama yöntemiyle analiz edilmiştir. Hücre ölümünü doğrulamak için apoptozis, nekroz ve otofaji yollarını hedefleyen inhibitörler Z-VAD-FMK, Nec-1, NSA ve 3-MA kullanılmıştır. Ayrıca kombinasyonun migrasyon, matrijel invazyon ve koloni oluşturma yetenekleri test edilmiştir. Sonuçlar, meme kanseri hücrelerinde 2-benzofuran bağlı kalkon kompleksinin tamoksifen ile kombinasyonunun doza ve zamana bağlı olarak sitotoksik aktiviteyi arttırdığını ve apoptozu tetiklediğini göstermiştir. Ayrıca kombinasyonun hücre göçünü azalttığı ve koloni oluşturma kapasitesini engellediği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar 2-benzofuran bağlı kalkon kompleksi ve tamoksifen kombinasyonunun meme kanseri tedavisinde umut vaat eden etkili bir strateji olabileceğini ortaya koymaktadır.