SEM VE FTIR YÖNTEMLERİNİ KULLANARAK ADLİ VAKALARDA LİF MUKAYESESİ İLE OLAYLARIN AYDINLATILMASINDA YAKLAŞIMLAR
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERAN ÖNER
Danışman: Belgin İzgi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanlık tarihinin ilk dönemlerinden bu yana, pamuk, keten ve yün gibi doğal lifler; ısınma, korunma ve örtünme gibi temel ihtiyaçların karşılanmasında önemli rol oynamıştır. Ancak doğal liflerin üretim maliyetlerinin yüksekliği ve artan nüfusun taleplerine yanıt vermedeki yetersizliği, laboratuvar ortamında kimyasal yöntemlerle sentetik liflerin geliştirilmesini gerekli kılmıştır. Artan suç oranlarıyla birlikte, olay yeri incelemelerinde elde edilen doğal ve sentetik lif bulguları; karşılaştırmalı analizlerle önemli bilgiler sunmakta ve adli süreçlerde delil niteliği taşıyan materyaller olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada, olay yerinde tespit edilen lif türlerinden esinlenilerek (jut, polyester, pamuk, keten), farklı oranlardaki tuz çözeltileri ile sodyum bikarbonatlı ortamlarda ve çeşitli ağırlıklarda bekletilme koşulları kullanılarak deneysel senaryolar oluşturulmuştur (ası cinayeti modeli). Elde edilen lif numuneleri öncelikle optik mikroskop ile fiziksel açıdan incelenmiş, ardından Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) ile kimyasal yapıları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Işık, sıcaklık ve neme karşı diğer lif türlerine kıyasla daha fazla duyarlılık gösteren jut lifinin kalınlık değişimleri, optik mikroskoptan ziyade daha yüksek çözünürlük sağlayan Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile daha belirgin şekilde tespit edilmiştir. SEM analizleri sonucunda, jut liflerinde kalınlık açısından artış eğilimli değişkenlik gözlemlenmiştir. Elde edilen farklı mukayese sonuçları, olay çözümünde daha yönlendirici bilgiler sunarken; benzerlik gösteren bulgular ise şüpheliyle bağlantılı kuvvetli delillerin elde edilmesine katkı sağlamaktadır. Suçun ve suçlunun doğru şekilde tespit edilerek adaletin hızlı ve güvenilir biçimde sağlanabilmesi açısından, olay yerinde tespit edilen fiziksel bulguların bilimsel ve teknik yöntemlerle analiz edilmesi; olay yeri inceleme uzmanları ile adli tıp ve kriminal laboratuvar çalışanlarının iş birliğiyle büyük önem taşımaktadır.